Ga direct naar de inhoud Ga direct naar het hoofdmenu Ga direct naar het zoekveld
 

Kenniswerkplaats maakt jeugdhulp meer divers

In de Amsterdamse Kenniswerkplaats Tienplus werken onderzoekers, hulpverleners en beleidmakers aan een betere ondersteuning voor migrantenouders met tieners. Hun succesvolle diversiteitsaanpak is goed bruikbaar voor gemeenten, die in 2015 verantwoordelijk worden voor alle zorg voor jeugd. Redenen voor ZonMw om een Parel toe te kennen.

‘Al jaren blijkt dat juist de mensen die het het hardste nodig hebben onvoldoende aan bod komen in de jeugdhulpverlening’, zegt Trees Pels. Zij is onderzoeker bij het Verwey-Jonker Instituut, hoogleraar aan de Vrije Universiteit en medeoprichter van Kenniswerkplaats Tienplus. ‘Vooral mensen met een niet-westerse en lage sociaaleconomische afkomst maken weinig gebruik van bestaande jeugdvoorzieningen. Mede dankzij maatwerk, diverse adviezen, instrumenten en evidence based interventies zie je daar nu een omslag in komen.’

Academische werkplaats

Kenniswerkplaats Tienplus is een academische werkplaats, ofwel een samenwerkingsverband van wetenschappers, beleidsmakers en mensen uit de praktijk en het onderwijs. Recente publicaties van Tienplus gaan bijvoorbeeld over opvoeddebatten met Marokkaanse vaders, Triple P voor niet-westerse ouders en samenwerken rond alleenstaande moeders. De Amsterdamse werkplaats besteedt veel aandacht aan verbindingen tussen de informele en formele circuits die betrokken zijn bij de hulp aan jeugd en gezin. Pels: ‘De kunst is de mensen zelf op te zoeken en aan te sluiten bij hun leefwereld. Dat betekent dat hulpverleners veel meer outreachend werken en investeren in een vertrouwensbasis met de doelgroepen. Empowerment, respect voor de zienswijze van de gezinsleden en ruimte voor hun eigen inbreng zijn daarbij essentieel.’

Structurele inbedding

Uit het werk van Tienplus blijkt dat voor een meer maatwerkgerichte manier van denken en handelen, ‘divers handelen’ op alle niveaus structureel ingebed moet zijn. Volgens Pels kan dit voorkomen dat succesvolle praktijken afhankelijk blijven van incidentele budgetten of gemotiveerde individuen. ‘Er zijn in het verleden natuurlijk heel goede initiatieven geweest, vooral van bevlogen hulpverleners. Helaas waren dat vaak losstaande projecten die op een gegeven moment weer ophielden. Of de gemotiveerde professional vond een andere baan, waardoor alle opgebouwde expertise weer verdween. Daarom leggen we zoveel nadruk op structurele inbedding van diversiteit binnen gemeentelijk beleid, zorginstellingen en opleidingen voor professionals. Alleen dan ontstaat een allround aanpak die professionals stimuleert en ondersteunt bij het leggen en onderhouden van het contact met lastiger bereikbare gezinnen.’

‘Wij zeggen: kom bij ons kijken of nodig ons uit’

Om dit proces te stimuleren ontwikkelde Tienplus allerlei tools waarmee op alle niveaus diversiteit een vaste plek krijgt. Voorbeelden zijn de ‘Meetladder Diversiteit Onderwijs’ bestemd voor opleidingen voor professionals en het advies ‘Divers Gestuurd’ voor gemeenten en jeugdinstellingen.

Afstemmen op praktijk

De grote kracht van Tienplus is de interactie tussen wetenschappers, de gemeente, opleidingen, hulpverleningsinstellingenen zelforganisaties van burgers. Onderzoek wordt afgestemd op bevindingen uit het veld of problemen van beleidsmakers. Daardoor vinden mogelijke oplossingen en interventies makkelijker hun weg naar de praktijk. Pels benadrukt dat alle kennis en producten van Tienplus ook beschikbaar zijn voor andere gemeenten. ‘We willen niet dat ons werk onder een stapel wetenschappelijke publicaties verdwijnt. Dus presenteren we alles wat wij ontwikkelen op een toegankelijke wijze in bijvoorbeeld brochures of factsheets. We zeggen: kom bij ons kijken of nodig ons uit. We willen onze kennis graag delen. Een succesformule zijn onze filmpjes waarin professionals en migrantenorganisaties zelf aan het woord komen. Die raken een emotionele snaar, waardoor de boodschap uit de meer wetenschappelijke producten vaak nog beter aankomt in het veld.’

Een eigen plek in de kennisinfrastructuur

Tienplus is opgericht met financiering vanuit het ZonMw-programma Diversiteit in het Jeugdbeleid. Met deze startsubsidie hebben de partners hun onderlinge samenwerking opgezet en uitgebouwd. Pels: ‘We hebben inmiddels een vaste plek als sparringpartner voor gemeente, jeugdsector, onderwijsinstellingen en zelforganisaties van burgers. Daardoor konden we in de loop der jaren ook andere financiers aantrekken. Zo is de gemeente Amsterdam inmiddels mede-opdrachtgever en cofinancier van onderzoek. Samen werken we aan de transitie in de jeugdsector die overal moet plaatsvinden (gemeenten worden in 2015 verantwoordelijk voor alle zorg voor de jeugd, die beter moet gaan aansluiten bij de vraag, red.). Het mooie is dat ons werk van de afgelopen jaren daarbij een belangrijke bouwsteen blijkt te zijn. De inhoudelijke doelen van de transitie vragen om maatwerk. Daarom vinden wij de transformatie vooral een kans om diversiteitsbeleid overal goed op de kaart te zetten.’

Tekst: Marcel Senten
Foto: Fototeam KenM