Een PSA-test op prostaatkanker heeft voor- en nadelen. De test kan immers ook een niet-agressieve vorm opsporen die geen problemen zou hebben gegeven. Om mannen te helpen bij de keuze tussen wel of geen test, is er nu een digitaal hulpmiddel.

Met de leeftijd neemt de kans op prostaatkanker toe. Ouder wordende mannen vragen soms een test aan omdat zij zich hierover zorgen maken. Uiteraard is het belangrijk dat een agressieve vorm van prostaatkanker vroegtijdig wordt ontdekt, zodat behandeling nog zinvol is. Dat vroegtijdig opsporen kan met een PSA-test, die aangeeft hoeveel Prostaat Specifiek Antigeen er in het bloed zit. Probleem is dat verhoogd PSA niet altijd duidt op prostaatkanker, maar ook kan wijzen op een goedaardige aandoening. En wanneer aanvullend onderzoek wel prostaatkanker aantoont, gaat dit meestal om een niet-agressieve tumor. Deze hoeft niet behandeld te worden, terwijl de diagnose wel erg belastend is. Een keuzehulp, waarmee een man vooraf kan bepalen of de voordelen van zo’n test voor hem opwegen tegen de nadelen, kan helpen bij de beslissing om wel of geen PSA-test te laten uitvoeren.  

Samenvoegen

Dergelijke keuzehulpen bestonden al. Zo hanteerden het Radboudumc en het CWZ in Nijmegen een papieren exemplaar en had het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) een digitale, maar die was verouderd. Daarom vroeg ZonMw om beide ‘hulpen’ samen te voegen en verder te ontwikkelen tot één digitale keuzehulp. Hiervoor kregen de onderzoekers subsidie vanuit het programma Preventie Vroege Opsporing. De nieuwe keuzehulp, die werd ontwikkeld samen met mannen uit de doelgroep (50 tot 75 jaar), bevat informatie over de PSA-test en gaat uitvoerig in op de voor- en nadelen ervan.

Meer kennis, minder testen

Uit onderzoek, waarbij 60 mannen gebruikmaakten van de nieuwe digitale keuzehulp en 60 niet, bleek 42% van de eerste groep te kiezen voor een test en 49% van de andere groep. Projectleider en senior onderzoeker van het Radboudumc Julia van Tol-Geerdink constateert dat meer kennis leidt tot minder testen. ‘Het verschil is misschien niet heel groot, maar ons doel is ook niet om mannen tot een andere keuze te brengen. Het gaat erom dat ze weloverwogen en goed geïnformeerd een keuze maken. We hebben de deelnemers kennisvragen voorgelegd over PSA-screening en prostaatkanker. De groep met keuzehulp beantwoordde 68% van de vragen goed en de groep zonder slechts 35%. Het effect van screening op overleving wordt vaak overschat. Dan is correcte informatie dus nuttig.’ Inmiddels is de keuzehulp opgenomen op de NHG-website Thuisarts.nl en daar maken volgens Van Tol-Geerdink huisartsen en mannen intensief gebruik van.


Project: Implementatie van keuze-ondersteunende tools rond PSA-screening
Projectleider: Julia van Tol-Geerdink, Radboudumc
Programma: Preventie Vroege opsporing, projectnummer 20005095438

 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website