Onderzoekers van het Alzheimercentrum Amsterdam (Amsterdam UMC) ontwikkelden een meetinstrument om het verloop van dementie in kaart te brengen en de cognitieve achteruitgang te meten. Niet alleen is dit nauwkeuriger en sneller dan de huidige veelgebruikte tests, het is ook minder belastend voor mensen met dementie en hun naasten.

Om mensen met dementie goed te kunnen behandelen en begeleiden, is het van belang inzicht te krijgen in het verloop van hun ziekte. De bestaande meetinstrumenten zijn echter belastend en weinig precies. Ook kunnen ze geen verbetering of verslechtering in beeld brengen, wat het moeilijk maakt de effectiviteit vast te stellen van een nieuwe behandeling, zoals een medicijn of een bewegingsprogramma.

Cognitief en alledaags functioneren

Onderzoekers van het Alzheimercentrum Amsterdam ontwikkelden de cognitive-functional composite (CFC), die een brug slaat tussen het cognitieve en het dagelijkse functioneren. Patiƫnten leggen een korte test af die veranderingen vastlegt op cognitief gebied, zoals geheugen en planning. Daarnaast vult de mantelzorger een vragenlijst in die problemen van de persoon in het dagelijkse leven in kaart brengt. Door de combinatie van het cognitieve en alledaagse functioneren ontstaat een goed beeld van het verloop van de ziekte. Het meetinstrument werd ontwikkeld in samenspraak met mensen met dementie, hun mantelzorgers, neuropsychologen en andere zorgprofessionals.

Vergelijken

Gedurende een jaar werd de gecombineerde test vier keer afgenomen bij ruim honderdvijftig mensen met geheugenklachten, milde cognitieve stoornissen of de ziekte van Alzheimer. Zij werden aangedragen door het Amsterdam UMC, het Erasmus MC, het Universitair Medisch Centrum Groningen en de University of Edinburgh. De onderzoekers vergeleken de resultaten van deze onderzoeken met de uitkomsten van de bestaande testen en met biologische maten van achteruitgang, zoals hersenkrimp. Ook keken zij of het meetinstrument gevoelig genoeg is om veranderingen bij dementie in kaart te brengen.

Minder belastend

Het nieuwe meetinstrument blijkt nauwkeuriger en sneller te zijn dan de bestaande tests. Het geheugen, het probleemoplossend vermogen en het dagelijks functioneren worden betrouwbaar gemeten. Ook brengt het nieuwe instrument het verloop van de ziekte beter in beeld. Bovendien ervaren mensen met dementie het instrument als minder belastend dan de bestaande tests. De CFC draagt bij aan een betere zorg voor mensen met dementie, betere communicatie tussen zorgprofessionals en een effectievere evaluatie van nieuwe behandelingen.

Gebruik van het instrument

Het nieuwe meetinstrument werd gepresenteerd op twee internationale congressen, van neuropsychologen en van Alzheimer-onderzoekers. Voor zorgprofessionals organiseerden de onderzoekers een workshop. Ook is er een filmpje over het meetinstrument om het gebruik ervan te stimuleren.


Project: Capturing changes in cognition: developing a measure for progression in dementia
Projectleider: Sietske Sikkes, Alzheimercentrum Amsterdam, Amsterdam UMC
Programma: Memorabel, projectnummer 733050205 
 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website