Scheiden heeft vaak enorme impact op het leven van gezinnen. Tot nu toe was er geen laagdrempelige training voor ouders om met het verlies en de vele vragen om te gaan. Maar nu is er de ScheidingsATLAS.

‘Een scheiding is voor volwassenen en kinderen een van de meest ingrijpende ervaringen in hun leven. Het brengt groot verlies met zich mee. Mensen zien hun toekomstbeeld in elkaar storten. Hun situatie verandert diepgaand. Bij een groot deel ook fysiek als ze moeten verhuizen. Scheidingen gaan gepaard met gemiddeld hogere niveaus van stress, depressieve klachten en met rouw’, vertelt Mariska Klein Velderman, senior onderzoeker bij TNO Child Health en projectleider ScheidingsATLAS. Elk jaar stranden 49.500 relaties van ouders met minderjarige kinderen. Hierbij zijn maar liefst 86.000 kinderen betrokken. ‘Dat zijn enorme aantallen,’ zegt Klein Velderman. ‘Als ouders heb je de uitdaging dat je weliswaar een punt achter de partnerrelatie kunt zetten, maar je wel samen verantwoordelijk blijft voor de kinderen. Het is niet gemakkelijk en het leidt tot veel vragen.’

Is er hulp voor ouders?

‘Er zijn al langer trajecten om mensen te helpen bij complexe scheidingen en erkende mogelijkheden voor scheidingsbemiddeling. Maar er was geen onderbouwde laagdrempelige begeleiding die ouders lichte ondersteuning biedt. Vanaf 2017 zijn we bij TNO begonnen met het opzetten van een korte training die we hebben ontwikkeld op basis van onderzoek, bijdragen van experts en ervaringen van gescheiden ouders. Om de training te testen zijn we deze in 2018 via het e-healthplatform Minddistrict online gaan aanbieden en via de praktijkpartners Humanitas en Kenniscentrum Kind en Scheiding aan groepen gescheiden ouders in de regio’s Almere en Haaglanden.’ 

Wat wordt er in de training behandeld?

‘Het is een interactief programma waarin mensen informatie krijgen, via animaties inzichten opdoen, ervaringen uitwisselen en oefeningen doen. De thema’s die aan de orde komen zijn bijvoorbeeld: wat is de impact van een scheiding op kinderen, positieve communicatie, de verschillende ouderschaps- en opvoedingsstijlen. Ouders willen tijdens een scheiding warmte geven en betrokken zijn, en kunnen geneigd zijn hun kinderen extra te verwennen. Maar regels en routine zijn ook belangrijk, want die geven kinderen veiligheid.’

Waarom heet de training ScheidingsATLAS?

‘Atlas is de mythische figuur die het hemelgewelf op zijn schouders draagt, net als ouders een scheiding dragen. Bovendien biedt een atlas overzichtelijke kaarten die de weg wijzen.’

‘Na deelname begrijpen mensen beter wat er met henzelf, hun kind en hun ex gebeurt, en dat iedereen het verlies in eigen tempo verwerkt’

Hoe wordt de training aangeboden?

‘Tijdens ons onderzoek gaven sommige ouders aan een voorkeur te hebben voor groepen, terwijl anderen liever op eigen gelegenheid en tijd de sessies wilden doen. Daarom bieden we de training aan als groepssessies en in een online module.
Het groepsprogramma bestaat uit twee bijeenkomsten van ieder drie uur. Overwegend nemen mensen als individu deel, dus niet als scheidend stel. De online module, die dezelfde inhoud heeft, bestaat uit zes sessies van ieder ongeveer een uur.’ 

Wat is beter?

‘Het is te vroeg om te zeggen of de ene vorm beter is dan de ander. We merken wel dat sommige deelnemers aan de online training niet alle sessies volgden. Ze halen er dan net iets minder uit.’

Hoe waren de reacties?

‘Ouders en trainers zijn enthousiast. Ze geven de training een ruime voldoende, tussen de 7,5 en 8. Ouders zeiden dat ze goed werden geïnformeerd. Ze voelden zich gesteund en zouden de training aanraden aan andere ouders. De training verlaagt ook de drempel om extra hulp te vragen als het nodig is.’

Kunt u concrete voorbeelden geven?

‘Ouders vertelden dat de training bijgedragen heeft aan de verwerking van de scheiding. Het geeft meer bewustzijn. Ze vonden het fijn om ervaringen uit te wisselen en te sparren. Na deelname begrijpen ze beter wat er met henzelf, hun kind en hun ex gebeurt, en dat iedereen het verlies in zijn of haar eigen tempo verwerkt. Ook zien ze in dat ze zelf een aandeel hebben in boosheid of verdriet van hun kinderen, en hoe ze hen kunnen ondersteunen. Ze snappen bovendien dat ze zakelijker naar de scheiding kunnen kijken: wat werkt wel, wat is er mogelijk, wat zijn de positieve kanten? Zonder dat ze de partner hoeven om te turnen om te voldoen aan hun behoeften.’

Hoe kunnen ouders de training volgen?

‘De online training is zonder meer beschikbaar voor ouders. Verder hebben we subsidie van ZonMw om de groepssessies, gecombineerd met ondersteuningsaanbod voor jonge kinderen, breder te verspreiden. We gaan groepsleiders opleiden zodat zij de sessies met ouders kunnen doen. Verder zijn we in gesprek met partijen om te zien waar en hoe de groepstraining het beste gegeven kan worden.’ 

Jullie hebben ook een boek geschreven?

‘We hadden tijdens het onderzoek een handboek dat als naslagwerk diende. Die informatie bleek voor iedereen ontzettend handig en daarom willen we het breed beschikbaar maken voor ouders. De ScheidingsATLAS als boek verschijnt in september bij uitgeverij Nieuwezijds.’

Waar hoopt u op?

‘Scheiden heeft niet alleen veel impact op het persoonlijke leven van mensen, maar ook op de maatschappij. Denk aan de stress, werkverzuim en ook kinderen die lange tijd hulp nodig hebben. Ik hoop dat de ScheidingsATLAS bijdraagt aan vermindering van deze problemen en daarmee bijdraagt aan het maatschappelijk welzijn.’


Auteur: Tjitske Lingsma
Foto: Studio Oostrum
Publicatiedatum: 31 juli 2020

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website