De conclusies en aanbevelingen in wetenschappelijke publicaties op het gebied van de gezondheidszorg zijn vaak onvoldoende onderbouwd. Dat blijkt uit een studie van het Amsterdam UMC. Goede scholing van onderzoekers en voldoende reflectiemomenten zouden tot verbetering kunnen leiden.

Als rapportages van wetenschappelijk onderzoek niet goed zijn onderbouwd, bestaat het risico dat beleidsmakers, professionals en het publiek worden misleid. Dit kan weer onbedoelde gevolgen hebben voor het beleid en de samenleving. Zeker wanneer het gaat om gezondheidszorgonderzoek (GZO), dat zich bijvoorbeeld richt op eigen bijdragen in de zorg, evaluatie van kwaliteitsverbetering, kosteneffectiviteit van medicijnen, therapietrouw en effecten van gezondheidszorgbeleid. Onderzoekers van het Amsterdam UMC wilden weten hoe het met de onderbouwing van de conclusies en kernboodschappen staat van GZO in Nederland. 

Beoordelingsinstrument

Reinie Gerrits leverde een belangrijke bijdrage aan het onderzoek, waarop zij 3 juli jongstleden promoveerde. Samen met dertien GZO-instituten in Nederland werd eerst een beoordelingsinstrument ontwikkeld. Vervolgens namen Gerrits en collega’s een steekproef en bekeken ze met dit instrument 116 GZO-artikelen. Deze artikelen waren geschreven door onderzoekers van de deelnemende dertien GZO-instituten en in 2016 gepubliceerd in internationale peer-reviewed tijdschriften. De vraag was of die publicaties volledig, transparant en nauwkeurig gerapporteerd waren.

Maatschappelijke gevolgen

De wetenschappers van het Amsterdam UMC constateren op die gebieden enkele tekortkomingen. Zo ontbrak het vaak aan tegengesteld bewijs, terwijl transparantie vraagt om tegenstrijdige onderzoeksresultaten te vermelden, ook al zijn die niet gevonden. Verder merkten de Amsterdamse onderzoekers dat de publicaties onvoldoende ingingen op de maatschappelijke gevolgen van de wetenschappelijke bevindingen. Zij vinden het noodzakelijk dat gezondheidszorgonderzoekers de implicaties en aanbevelingen voor beleid en praktijk helder en duidelijk in de publicatie opnemen. Daarom pleiten ze ervoor dat onderzoekers hierin adequaat worden geschoold. Ook zouden wetenschappers tijdens onderzoeken voldoende reflectiemomenten moeten inbouwen om met collega’s te discussiëren over de betekenis van hun bevindingen.


Project: Het bevorderen van verantwoorde conclusies en kernboodschappen in Gezondheidszorgzonderzoek 
Projectleider: Niek Klazinga, Amsterdam UMC
Programma: Bevorderen van Verantwoorde Onderzoekspraktijken, projectnummer: 445001003

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website