Celkweken die verloren gaan, onze hoogleraar die vastzit in Amerika, een nieuwe collega uit India die niet kan komen. De coronacrisis vraagt om improviseren – ook in een onderzoekslab.

In mijn geval is dat het laboratorium voor neurobiologische psychiatrie in het Erasmus MC, onder leiding van professor Steven Kushner. Ik begeleid een team dat de biologische achtergrond van psychiatrische stoornissen bestudeert met behulp van stamcelmodellen. We hebben langetermijnkweken instaan die soms wel zes maanden doorlopen en bijna dagelijks aandacht vergen. In februari 2020 is een groot experiment ingezet voor een project in het ZonMw-programma Meer Kennis met Minder Dieren. Daarin maken we ‘3D MICro brains’, een 3D-model met menselijke hersencellen. 

Maanden vertraging

Wanneer corona in februari oprukt, denken we vooruit: stel dat er medewerkers ziek worden, kunnen collega’s dan elkaars kweken verzorgen? Waar we totaal niet op hebben gerekend, is dat we in maart geen van allen meer naar onze werkplek kunnen. Gelukkig krijgen we in het Erasmus MC enkele dagen om experimenten met levend materiaal af te ronden. Stamcellen vriezen we in en sommige experimenten kunnen we vroegtijdig beëindigen voor analyse op een later moment. Maar er gaan ook experimenten verloren, omdat de bewerkte cellen nog volop in ontwikkeling zijn. Het is duidelijk dat we maanden vertraging oplopen. 

Ik zet eindelijk een elektronisch labjournaal op, wat ik allang wilde uitproberen

Tijdens de lockdown gaat één medewerker af en toe de vloeibare-stikstoftank bijvullen. Verder zit het hele team thuis. Veel online meetings en Zoom-koffiemomenten houden het contact in stand. Er is genoeg werk dat we thuis kunnen doen; de een schrijft een manuscript, de ander duikt in data-analyse, literatuuronderzoek of online onderwijs. Ik schrijf een subsidieaanvraag en zet eindelijk een elektronisch labjournaal op, wat ik allang wilde uitproberen. Je legt daarin de voortgang van experimenten digitaal vast, compleet met foto’s, en kunt alles doorzoeken en delen met collega’s. Het blijkt goed te bevallen, dus dit willen we vasthouden. Vanuit huis volg ik webinars van Stem Cell Technologies en overweeg ik het FENS Forum of Neuroscience in juli online bij te wonen. Daar komen gewoonlijk zevenduizend internationale wetenschappers samen en het wordt nu volledig virtueel georganiseerd. Die mogelijkheid lijkt me iets voor het veld om in de toekomst vaker te benutten: congressen online volgen in plaats van de halve wereld over te vliegen. 

Terugkeer op het lab

Half mei mogen we het lab weer voorzichtig opstarten. Ik buig me over vragen als: hoe doen we alles op een veilige manier? Met welke experimenten starten we? Inmiddels, twee maanden later, draait het lab weer bijna op het oude niveau. Het ziet er wel anders uit door de coronamaatregelen. We spreiden onze aanwezigheid met behulp van een online agenda en we doen nog steeds alle meetings online. Maar wat zijn we blij dat we – met verlengde steun van ZonMw – vol goede moed kunnen terugkeren naar onze hersencellen in kweek.

Meer informatie


Femke de Vrij is universitair hoofddocent bij de afdeling psychiatrie in het Erasmus MC.

Fotoprivécollectie Femke de Vrij
Publicatiedatum: 31 juli 2020

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website