Voor een optimale samenwerking tussen jeugdgezondheidszorg (JGZ), wijkteams en onderwijs is niet één afzonderlijke succesfactor aan te wijzen. Wel is het opbouwen van een goede werkrelatie cruciaal. Dat concluderen onderzoekers van het Nederlands Jeugdinstituut, het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid en het Verwey-Jonker Instituut.

Vroegtijdige interventies door jeugdvoorzieningen en onderwijs kunnen tot veel gezondheidswinst leiden bij kinderen en jongeren. Voor een samenhangend aanbod van zorg en ondersteuning is een goede samenwerking nodig tussen JGZ, wijkteam en onderwijs.

Werkzame elementen

Het Nederlands Jeugdinstituut (NJi), Nederlands Centrum Jeugdgezondheid (NCJ) en het Verwey-Jonker instituut onderzochten de succesfactoren en knelpunten van samenwerking in een kwalitatief onderzoek. De onderzoekers bouwden voort op twaalf eerder geïdentificeerde werkzame elementen uit literatuuronderzoek. Enkele daarvan zijn bijvoorbeeld randvoorwaarden, gezamenlijke visie en doelen, vertrouwen en respect, rollen en verantwoordelijkheden. 

Tien gemeenten

Zes JGZ-organisaties benaderden elk twee gemeenten om deel te nemen aan het onderzoek. Er werd gestreefd naar zoveel mogelijk variatie wat betreft doelgroep van het wijkteam, organisatie (of de JGZ in het wijkteam was vertegenwoordigd of niet) en de grootte van de gemeenten. In totaal werden in tien gemeenten groepsinterviews afgenomen met onder andere beleidsmedewerkers, managers, teamleiders en professionals van JGZ-organisaties, wijkteams, onderwijs en gemeenten. Ook zijn er gesprekken gevoerd met ouders. 

Niet los van elkaar

Uit het onderzoek blijkt dat samenwerking tussen JGZ, wijkteams en onderwijs complex is. Er moet gezocht worden naar een balans tussen de werkzame elementen. Hoewel de twaalf werkzame elementen uit de literatuur door de professionals onderschreven worden, kunnen zij nauwelijks los van elkaar worden gezien. De samenwerking valt of staat met de kwaliteit, vaardigheden, attitude, kennis, ervaring en continuïteit van mensen. Het opbouwen van een goede werkrelatie is cruciaal, concluderen de onderzoekers. 

Aanbevelingen

Ook hangt er veel af van de lokale situatie. Waar de ene gemeente hecht aan planning, structuren en procedures, leggen anderen liever de nadruk op flexibele samenwerkingsafspraken. Weet dus waar jouw gemeente staat, luidt een van de aanbevelingen. En: probeer samenwerking niet vanuit je eigen organisatieperspectief te organiseren maar ga zoveel mogelijk uit van het gezin. De resultaten werden verwerkt in een rapportage en een factsheet die handvatten biedt aan gemeenten, JGZ, wijkteams en onderwijs.


Project: JGZ en wijkteams: ‘De sterkste schakels’ 
Projectleider: Frouke Sondeijker, Verwey-Jonker Instituut 
Programma: Versterking Uitvoeringspraktijk Jeugdgezondheidszorg, projectnummer 736200016 

 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website