Steeds meer mensen lijden door overgewicht aan leververvetting. Om de oorzaak van deze vetophoping in de lever te achterhalen, bestudeert Onno Holleboom zeldzame erfelijke leverziekten. Het lijkt erop dat een haperende afbraak van vetzuren het probleem veroorzaakt.

Een groeiende groep mensen lijdt aan leververvetting door overgewicht en diabetes. Vet hoopt zich op in de lever, die meer vetten moet verwerken dan het orgaan aankan. Daardoor ontstaan ontstekingen en littekens en gaat de lever achteruit, zegt Onno Holleboom, internist-endocrinoloog bij het Amsterdam UMC.

Veel factoren

Momenteel is er geen medicijn tegen leververvetting. Het enige wat artsen kunnen doen is mensen helpen af te vallen of meer te bewegen, waardoor de vervetting kan verdwijnen. Maar omdat leefstijlverandering lastig is, wordt er gezocht naar een geneesmiddel. Deze zoektocht wordt echter bemoeilijkt doordat er zoveel factoren meespelen bij deze leefstijlaandoening. Het is daardoor lastig te bepalen op welke ‘pathways’ het onderzoek naar een therapie zich moet richten.

Erfelijke leververvetting

De internist-endocrinoloog besloot het daarom geheel anders aan te pakken, door onderzoek te doen naar zeldzame erfelijke ziekten waarbij leververvetting ook optreedt. Bij deze ziekten is er slechts één foutje in het DNA, en niet een woud aan factoren, waardoor het duidelijker is waarop het onderzoek zich moet richten. ‘We gebruiken zeldzame ziekten voor een veel voorkomend probleem, waarbij de onderzoeksresultaten straks ook ten goede komen aan de patiënten die deze zeldzame ziekten hebben’, zegt Holleboom.

Innovatieve methode

Ook de onderzoeksmethode was innovatief. Voor het onderzoek heeft het team nieuwe technieken gebruikt zoals levercellen die zijn gemaakt van de huidcellen van de patiënten. Tevens werden met de CRISPR-Cas9-techniek muizen genetisch gemanipuleerd waardoor ze de zeldzame leverziekten hadden. De vervetting trad op in de levercellen en in de muizen.

Vetzuren niet goed afgebroken

De eerste resultaten wijzen erop dat vervetting ontstaat doordat vetzuren in de lever niet goed worden afgebroken in de lysosomen, de zure sloopfabriekjes van elke cel. ‘We hopen dat het onderzoek leidt tot nieuwe inzichten waarmee we op termijn een behandeling kunnen ontwikkelen’, zegt Holleboom. Vorig jaar kreeg hij de Amsterdam UMC Fellowship Award 2018, die bestaat uit 750.000 euro. Met dit bedrag kan hij vijf jaar met promovendi onderzoek doen naar een behandeling voor vervetting van de lever.


Project: Genetic defects in protein glycosylation as cause of dyslipidemia
Projectleider: Onno Holleboom, Amsterdam UMC, locatie AMC, Experimentele Vasculaire Geneeskunde
Programma: Veni, projectnummer 91613031

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website