Muggen en teken verspreiden steeds vaker infectieziekten. Onderzoekers van Erasmus MC, Universiteit Wageningen en het Amsterdam UMC brachten Europese risicogebieden in kaart en ontwikkelden een signaleringstest om deze arbovirussen vast te stellen bij dieren en mensen.

Infectieziekten duiken wereldwijd steeds vaker op, mede door klimaatverandering en een intensiever internationaal verkeer. Het toenemende aantal uitbraken wordt grotendeels veroorzaakt door zogeheten arbovirussen die worden verspreid door insecten, zoals muggen en teken. Bij mensen leiden deze doorgaans hooguit tot griepachtige verschijnselen, maar in sommige gevallen ook tot ernstige neurologische aandoeningen of de dood. 

Zes infectiesoorten

Omdat arbovirussen vaak onverwachts uitbreken, is er behoefte aan een manier om snelle informatie over hun verspreiding mogelijk te maken. Het Erasmus MC, Universiteit Wageningen en het Amsterdam UMC, locatie AMC werkten samen met het RIVM en de Gezondheidsdienst voor Dieren. Doel: het opzetten van een infrastructuur voor de vroegsignalering van de belangrijkste zes arbovirussen in Nederland die worden overgedragen door muggen of teken.

Levend vogelsignaleringssysteem

De onderzoekers stelden landkaarten op voor de verspreiding van de zes virussen, onder andere op basis van neerslag, temperatuur, landgebruik, hoogte en vogelsoorten. Daarna voerden zij een veldstudie uit in de risicogebieden, waarbij vogels werden onderzocht op de aanwezigheid van teken en virussen. Ook ontwikkelden de onderzoekers een signaleringstest waarmee artsen, dierenartsen, entomologen en virologen de gelijktijdige aanwezigheid van verschillende virussen in een druppel bloed kunnen aantonen. Daarmee kunnen zij eenvoudig vaststellen of vogels, paarden of mensen geïnfecteerd zijn met een of meer van de zes virussen. In 2016 werd meteen het nut van het vogelsignaleringssysteem getoond, toen het systeem een eerste signaal gaf voor de aanwezigheid van het Usutu-virus onder Nederlandse vogels.

Voorbereiden

In een groot vijfjarig vervolgonderzoek zal het Erasmus MC met partnerorganisaties het gehele ecosysteem rondom de virussen bestuderen, met als uiteindelijk doel uitbraken in dieren en mensen te kunnen voorspellen.


Project: Eco-alert: critical control points for early warning of arboviral emergence
Projectleider: Marion Koopmans, Erasmus MC, afdeling virologie 
Programma: Non-alimentaire Zoönosen, projectnummer 522001004 
 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website