Onderzoekers van het Amsterdam UMC zochten uit of het vaccin tegen vulvakanker ook effectief is bij patiënten met voorstadia van anuskanker. Dat blijkt niet het geval, onder meer doordat een aanzienlijk deel van de onderzochte groep ook andere typen HPV-virus heeft.

Bij hiv-positieve homomannen wordt steeds vaker anuskanker gezien. 25 tot 52 procent van deze groep heeft anale intraepitheliale dysplasie (AIN): voorstadia van anuskanker. Net als bij baarmoederhalskanker worden deze afwijkingen in het weefsel veroorzaakt door het humane papillomavirus (HPV). 

Vaccin vulvakanker

Voor AIN is nog geen goede behandeling beschikbaar. Ook komen genezen afwijkingen vaak terug. Bij vrouwen met vulvakanker werkt het vaccin HPV16-SLP goed: het wordt goed verdragen en is langdurig effectief bij een hoog percentage vrouwen. Onderzoekers van Amsterdam UMC-locatie AMC onderzochten de effectiviteit en veiligheid van dit vaccin bij hiv-positieve mannen met voorstadia van anuskanker, bij wie eerdere behandelingen niet aansloegen. Omdat het vaccin alleen werkt op het HPV-type 16, werd eerst gekeken of de voorstadia van kanker werden veroorzaakt door deze variant. Dat gold voor bijna 40 procent van de patiënten. 

Meerdere oorzaken

Alleen bij de hoogst geteste dosis lieten alle patiënten een immunologische respons zien, en die was aanzienlijk lager dan bij de vrouwen met vulvakanker. Ook was alleen bij die dosis een lichamelijke verbetering te zien. Omdat 60 procent van deze HIV-positieve patiënten weefselbeschadigingen blijkt te hebben door andere HPV-typen dan HPV16, ligt de effectiviteit van het vaccin aanzienlijk lager dan bij vrouwen met vulvakanker. 

Aanvullende vaccins

Bij de productie van het HPV16-SLP-vaccin werd voor het eerst gebruik gemaakt van een nieuwe effectversterkende stof. De onderzoekers concluderen dat er vervolgonderzoek gedaan moet worden naar hulpstoffen die een betere immuunrespons geven. Ook is onderzoek nodig naar vaccins tegen de andere HPV-typen, die ten grondslag liggen aan het ontstaan van voorstadia van anuskanker.


Project: Therapeutic Vaccination against Human Papillomavirus Type 16 for the Treatment of Anal Intraepithelial Neoplasia in HIV+ Men
Projectleiders: Jan Prins, Amsterdam UMC-locatie AMC, afdeling inwendige geneeskunde en infectieziekten
Programma: Programma Translationeel Onderzoek, projectnummer 95103003

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website