Gemeenten weten niet goed hoe zij moeten omgaan met gezondheidsproblemen van erkende vluchtelingen bij de toeleiding naar werk en participatie. Regioplan, het Verwey-Jonker Instituut, Movisie en Pharos leverden hiervoor kennis en handvatten.

Psychische en fysieke gezondheidskwesties kunnen een belemmerende rol spelen bij de arbeidsmarktpositie van vluchtelingen met verblijfsvergunning, ook wel status- of vergunninghouders genoemd. Deze groep heeft een verhoogd risico op onder meer chronische ziekten, chronische pijnklachten, diabetes, overgewicht en psychische klachten. Sinds 2016 voeren gemeenten beleid om vluchtelingen te helpen bij integratie, werk en participatie, maar klantmanagers en trajectbegeleiders vinden het vaak moeilijk gezondheidskwesties aan de orde te stellen of daarvoor het juiste traject te vinden.

Ervaringen statushouders en begeleiders

Onderzoeksbureaus Regioplan, Movisie en het Verwey-Jonker Instituut deden verkennend onderzoek naar de invloed van de gezondheid van statushouders op de gemeentelijke ondersteuning bij werk en participatie. Bij de gemeenten Amersfoort, Amsterdam en Katwijk brachten zij, met hulp van expertisecentrum Pharos, de ervaringen van statushouders in beeld. Ook waren er werksessies met klantmanagers en trajectbegeleiders uit de drie gemeenten, om de uitvoeringspraktijk en het lokale gezondheidsbeleid voor vluchtelingen in kaart te brengen.

Maatwerk en vertrouwensband

Uit het onderzoek blijkt dat de uitvoering tussen de gemeenten van elkaar verschilt, niet alleen door het verschil in handelingsvrijheid tussen de begeleiders, maar ook door ervaring en expertise. Daarnaast zijn er gemeenschappelijke knelpunten, zoals de beperkte toegankelijkheid en geschiktheid van de geboden zorg. Er zijn wachtlijsten in de specialistische zorg, zorgtrajecten zijn nauwelijks afgestemd op vluchtelingen en de kosten zijn voor hen te hoog. Ook vinden begeleiders het signaleren en bespreekbaar maken van gezondheidsvraagstukken niet eenvoudig. 

Beter signaleren 

Het opbouwen van een vertrouwensband is volgens de onderzoekers essentieel, net als het bieden van maatwerk. Voor een goede begeleiding heeft de professional voldoende handelingsvrijheid en tijd nodig. Ook moeten er genoeg zorg- en welzijnstrajecten zijn die op vluchtelingen zijn afgestemd. Om begeleiders te helpen gezondheidsproblemen te signaleren en bespreekbaar te maken, werd een handreiking voor gemeenten gemaakt.


Project: Onderzoek naar de rol van gezondheid van vergunninghouders bij de gemeentelijke dienstverlening richting werk en participatie
Projectleiders: Jeanine Klaver, Regioplan, werkveld migratie, integratie en diversiteit
Programma: Vakkundig aan het werk, projectnummer 535005013

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website