Van alle patiënten die kampen met zowel een verstoord afweersysteem als een longziekte, heeft twee derde baat bij toediening van het antilichaam rituximab. Dat ontdekten onderzoekers van het St. Antonius Ziekenhuis. Waarom er een groep is die niet op het medicijn reageert, konden ze niet vaststellen.

Voor patiënten met ernstige longfibrose, een zeldzame ziekte die door het immuunsysteem wordt veroorzaakt, zijn standaard afweerremmende medicijnen weinig effectief. Longtransplantatie kan voor hen een oplossing zijn, maar dat is door de aard van de ziekte niet altijd mogelijk.

Rituximab

Het geregistreerde medicijn rituximab wordt vanwege zijn immunologische werking vaak toegepast bij de behandeling van chronische auto-immuunziekten als reumatoïde artritis en SLE. Dit medicijn zou ook het ziekteproces van patiënten met ernstige longfibrose kunnen afremmen of verbeteren, was de verwachting van onderzoekers van het St. Antonius Ziekenhuis. Uit voorgaande studies bij deze groep kwam al een verbeterend effect naar voren bij ongeveer twee derde van de patiënten. Om het effect te onderzoeken, kregen twintig patiënten die niet vatbaar waren gebleken voor standaardmedicijnen, het antilichaam rituximab toegediend.

Nieuwe scantechnieken

Met behulp van slimme technieken probeerden de onderzoekers daarnaast inzicht te krijgen in het ziekteproces. De hoop was dat zo voorspeld zou kunnen worden welke patiënten het meeste baat zouden hebben bij de behandeling met het antilichaam. Zij onderzochten het bloed van de patiënten gedetailleerd op immuuncellen en ontstekingseiwitten. De rituximab werd radioactief gemaakt, waarna dankzij nieuwe scantechnieken de aanwezigheid van het medicijn in de longen kon worden aangetoond. De onderzoekers onderzochten de verschillen in medicijnopname in de longen. 

Stabilisatie of verbetering

Hoewel de mate waarin het medicijn wordt opgenomen van patiënt tot patiënt verschilt, blijken deze verschillen niet voorspellend voor de werkzaamheid van het medicijn. Bij 70 procent van de patiënten die rituximab gebruiken, is sprake van stabilisatie of zelfs verbetering van de symptomen, concluderen de onderzoekers. Bij patiënten van wie de situatie verbeterde, nam de longfunctie met 15 procent toe. Vervolgonderzoek is noodzakelijk om te kunnen vaststellen welke patiënten de grootste kans op effect hebben. 


Project: Rituximab in life threatening therapy resistant progressive interstitial pneumonitis
Projectleiders: Human Adams, St. Antonius Ziekenhuis, afdeling nucleaire geneeskunde
Programma: Goed gebruik Geneesmiddelen, projectnummer  836021009 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website