Er vinden steeds minder overbodige operaties plaats bij patiënten met een ernstige buikvliesontsteking, omdat een heroperatie in de eerste dagen van de ziekte alleen zinvol is bij signalen van een persisterende buikinfectie. Onderzoekers van het AMC stelden een Verstandig Kiezen-beschrijving op, waarin alle factoren uit eerder onderzoek gecombineerd worden.

Patiënten met een ernstige buikvliesontsteking worden vaak met spoed geopereerd. Omdat bij een deel van deze patiënten de buikvliesontsteking gedeeltelijk aanwezig blijft of een nieuwe ontsteking dreigt, krijgen zij vaak preventief een heroperatie. De laatste jaren is de ‘re-operatie op indicatie’, waarbij alleen patiënten met een hoger risico een nieuwe operatie ondergaan, steeds meer als standaard geaccepteerd.

Beslisregel aanpassen

Onderzoekers van het AMC deden al eerder onderzoek naar de bruikbaarheid van de door hen ontwikkelde decision tool, die chirurgen helpt bij het bepalen van de noodzaak van een heroperatie na de acute operatie vanwege buikvliesontsteking. Die beslisregel is gebaseerd op verschillende variabelen die na een operatie gemeten worden, zoals hartslag en laboratoriumwaarden. Alleen patiënten met een hoge score op basis van de beslisregel wordt geadviseerd aanvullend CT-onderzoek te doen of een heroperatie te ondergaan. Maar de huidige beslisregel is niet compleet. Chirurgen voeren bij verdenking van een persisterende (blijvende) infectie tegenwoordig vaker diagnostisch beeldvormend onderzoek uit, dan een heroperatie.

Eerdere studies

De onderzoekers stelden daarom een aangepaste beslisregel op, waarna zij data uit drie eerdere onderzoeken naar de aanpak van acute buikvliesontsteking vergeleken: de RELAP-, SEPAR- en de ERIS-studie. Ze analyseerden de factoren waarmee er al dan niet gekozen werd voor het uitvoeren van beeldvormend onderzoek. Vervolgens bekeken zij hoe de aangepaste beslisregel functioneerde, in een studie waarin zij de besluitvorming rondom 52 patiënten dagelijks volgden in de vroege fase van hun ziekte. Ook toetsten ze de regel bij 107 intensive care-patiënten. Bij een lage score van de beslisregel – die dus een lage noodzaak voor aanvullende ingrepen oplevert – werd een persisterende buikinfectie maar bij 3 procent van de patiënten gemist. 

Verstandig kiezen

Op basis van de onderzoeksresultaten stelden de onderzoekers een Verstandig Kiezen-beschrijving op, als onderdeel van de gelijknamige campagne voor doelmatige zorg van ZonMw en de Orde van Medisch Specialisten. Deze beschrijving zal mogelijk deel uitmaken van een toekomstige behandelstrategie buikvliesontsteking. Het doel is een optimale reductie van zorgconsumptie, met bijbehorende kostenbesparing.


Project: Verstandig Kiezen bij Behandeling Buikvliesontsteking
Projectleiders:  Marja Boermeester, Amsterdam UMC, locatie AMC, afdeling chirurgie
Programma: DoelmatigheidsOnderzoek, projectnummer 1711030012

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website