Telefoon van ZonMw. Of ik zitting wil nemen in de programmacommissie van het Actieprogramma lokale initiatieven voor mensen met verward gedrag. Deze commissie beoordeelt de aanvragen die uiteenlopen van de aanschaf van een psycholance (een aangepaste ambulance) en het starten van een meldpunt tot het realiseren van een sluitende lokale aanpak van verward gedrag. Het perspectief van familie en naasten ontbreekt nog en commissieleden hebben kennelijk mij getipt. Ik zeg ja.

Door de tijd heen heb ik als directeur van Ypsilon, de landelijke vereniging van familieleden van mensen met psychosegevoeligheid, het besef zien groeien in de ggz: belangrijke beslissingen over mensen neem je niet zónder die mensen. Eerder al startte ZonMw met MIND een referentenpanel met cliënten en naasten. Het verzoek nu zie ik als volgende stap in het groeiproces van ZonMw.

Open sfeer

Het is inmiddels voorjaar wanneer ik als kersvers commissielid aanschuif voor mijn eerste vergadering. Ik kijk de kamer rond. De helft van de commissieleden ken ik, maar van de andere helft heb ik geen flauw idee wie het zijn. Zo hoort het ook. In rap tempo bespreken we de 32 subsidieaanvragen. De voorstellen zijn al door het bureau van ZonMw goed voorbereid, maar het oordeel wordt steeds aan de commissie gelaten. Ik kijk nog een keer rond. De open sfeer en de grote deskundigheid bevallen me. Het valt me op dat het niet steeds een vast clubje is dat reageert, maar echt iedereen zijn zegje doet. Tot we bij aanvraag nummer 26 komen. Dan klinkt het: Bert, wil jij even naar de gang?

 Om belangenverstrengeling te voorkomen moet ik zodra projectvoorstel 26 aan de orde komt, de vergaderzaal verlaten

Voorafgaand aan de vergadering heb ik de stukken ontvangen en heb daarbij moeten aangeven of ik direct of indirect bij een aanvraag betrokken ben. Directe betrokkenheid heb ik in deze ronde niet, maar met ruim veertig zelfstandige afdelingen in het land is Ypsilon zelf natuurlijk ook wel eens mede-aanvrager. Dat maakt me wel indirect betrokken bij één aanvraag, heb ik aangevinkt. Om belangenverstrengeling te voorkomen moet ik zodra projectvoorstel 26 aan de orde komt, de vergaderzaal verlaten. Wanneer de overige commissieleden de aanvraag hebben besproken mag ik weer binnenkomen. Ik hoor niet hoe de discussie is verlopen, niet wat het eindoordeel is en moet na afloop van de vergadering alle stukken in de zaal achterlaten. Alles om belangenverstrengeling tegen te gaan.

Samenstelling commissie

Daar blijft het echter niet bij, want de vergadering besluit een subcommissie in te stellen om een programmalijn ervaringsdeskundigheid te ontwikkelen en aanvragen te beoordelen. Als vanzelfsprekend wordt naar de ervaringsdeskundigen gekeken om zitting te nemen. En naar mij. Twee maanden later komt de nieuwe subcommissie voor het eerst bijeen. De dagvoorzitter opent direct met een vraag over de samenstelling: wat vindt men ervan dat de meerderheid van deze subcommissie geen cliënt of familielid is? Er volgt een discussie. Tot de programmasecretaris zich in het gesprek mengt met een waarschuwing: mooi dat jullie meer ervaringsdeskundigen in de subcommissie willen, maar daarmee ontneem je elk van hen de kans zelf een subsidieaanvraag te doen.

Nieuwe dilemma’s

En zo leidt een positieve ontwikkeling van meer betrokkenheid tot nieuwe dilemma’s. Soms kan een iets minder perfecte samenstelling toch beter zijn, als je ervaringsdeskundigen alle kansen wilt bieden en belangenverstrengeling wilt voorkomen.


Bert Stavenuiter is directeur Ypsilon, vereniging familieleden en naasten van mensen met psychosegevoeligheid, en programmacommissielid van het Actieprogramma lokale initiatieven voor mensen met verward gedrag

Fotograaf:  Sannaz Photography
Publicatiedatum: 3 december 2018

Naar boven
Direct naar: NavigatieDirect naar: InhoudDirect naar: Onderkant website