Ongeveer de helft van alle middelbare scholen heeft een rookverbod op het schoolterrein. Hoe kunnen ook andere scholen gemotiveerd worden mee te doen, en wat zijn de effecten van zo’n rookverbod? Onderzoekers van Tilburg University zochten het uit.

Een rookvrij schoolterrein kan eraan bijdragen dat minder jongeren beginnen met roken. Steeds meer scholen in Nederland hebben een rookvrij schoolterrein. In 2015 gold dat in het voortgezet onderwijs voor iets meer dan de helft van de scholen. Als op 1 januari 2020 de gewijzigde Tabakswet in Nederland van kracht wordt, zal het roken op schoolterreinen verboden worden. 

Verschillende fasen

Onderzoekers van Tilburg University onderzochten het proces dat volgt op het besluit het schoolterrein rookvrij te maken, en ook de effectiviteit ervan. Hoe hebben scholen die een rookvrij schoolterrein invoerden, dat aangepakt? Hoe bereiden de huidige scholen zich voor en wat doen ze om de invoering een blijvend effect te laten hebben? Ook brachten de onderzoekers de struikelblokken in kaart. 

Vier deelonderzoeken

Het onderzoek bestond uit vier deelonderzoeken, die werden uitgevoerd op middelbare scholen. Op scholen zonder rookvrij terrein werden interviews gehouden met schooldirecties, onderwijzers, medewerkers, leerlingen en ouders. Voor het tweede deelonderzoek werden schooldirecteuren geïnterviewd op scholen die een rookvrij schoolterrein gingen invoeren. Ook observeerden de onderzoekers op schoolterreinen hoe de invoering verliep. In het derde deelonderzoek onderzochten zij hoe de borging was geregeld op scholen waar de maatregel al bestond. In het laatste deelonderzoek werden de effecten van een rookvrij schoolterrein onderzocht: zorgt een rookvrij schoolterrein voor minder rookgedrag?

Zorg voor een goede implementatie

Het onderzoek toont niet aan dat een jaar na de invoering van een rookvrij schoolterrein minder jongeren beginnen met roken; misschien is daar meer tijd voor nodig. De implementatie van een rookvrij schoolterrein is haalbaar, maar er zijn factoren waarmee scholen rekening moeten houden, concluderen de onderzoekers. Zoals voldoende voorbereidingstijd en het betrekken van belangrijke stakeholders. Ook een strikte handhaving is nodig, zonder gedoogsituaties, en versterking van niet-roken als sociale norm. Bijvoorbeeld door roken ook niet meer toe te staan net buiten de poort. Daarbij zouden ook factoren buiten school kunnen helpen, zoals een hogere accijns op tabak, minder verkooppunten bij scholen en een rookverbod op andere plekken waar jongeren veel komen, zoals sportclubs.


Project: Op school steek je niks op! Bevordering van de invoering van rookvrije schoolterreinen in Nederland
Projectleider: Jolanda Mathijssen, Tilburg University, Tranzo
Programma: Preventieprogramma 4, projectnummer 20005095437
 

Naar boven
Direct naar: NavigatieDirect naar: InhoudDirect naar: Onderkant website