Bij kinderen met obesitas vanaf tien jaar wordt vaak metformine voorgeschreven, een medicijn dat geregistreerd is voor suikerziekte type 2 bij kinderen en volwassenen. Uit onderzoek van het St. Antonius Ziekenhuis blijkt dat dit medicijn in combinatie met leefstijlinterventie ook meerwaarde heeft bij de behandeling van kinderen met obesitas.

Bij obesitas kan er sprake zijn van insulineresistentie, waarbij het lichaam onvoldoende reageert op insuline. Dit kan leiden tot een verstoorde bloedsuikerspiegel en uiteindelijk suikerziekte type 2. De huidige behandeling van obesitaspatiënten is een gecombineerde leefstijlinterventie die bestaat uit begeleiding bij beweging, dieet en gedragsverandering. Maar vaak is dat onvoldoende om gewichtsverlies te bewerkstelligen.

Metforminegebruik

Metformine verhoogt de insulinegevoeligheid en verlaagt de nieuwvorming van glucose. Bij volwassenen met obesitas is aangetoond dat metformine dankzij deze eigenschappen kan zorgen voor gewichtsreductie, afname van insuline-overproductie en vertraagde voortschrijding naar suikerziekte type 2. Bij kinderen met obesitas en insulineresistentie kan metformine op korte termijn een bescheiden afname van insulineresistentie en Body Mass Index (BMI) opleveren. Hoewel het medicijn niet voor kinderen is geregistreerd, is er sprake van een sterk gestegen off-label gebruik van metformine bij deze groep kinderen. 

Twee delen

In het onderzoek van het St. Antonius Ziekenhuis zijn de effectiviteit, veiligheid en de verwerking van het medicijn in het lichaam onderzocht, in combinatie met een leefstijlinterventie bij kinderen met obesitas en insulineresistentie van tien jaar en ouder. In het tweede deel van de studie bekeken de onderzoekers de effectiviteit van metformine op lange termijn en de ontwikkeling van complicaties zoals het metabool syndroom (dat een verhoogde kans op hart- en vaatziekten geeft), vaatwandveranderingen en suikerziekte type 2. 

Effectiviteit op lange termijn

Na 18 maanden bleek de BMI van de groep kinderen die metformine gebruikte te stabiliseren, terwijl bij de controlegroep een stijging werd waargenomen. Dit betekent dat metformine in combinatie met leefstijlinterventie een effectieve behandeling is. Bovendien waren de bijwerkingen minimaal. Omdat slechts enkele kinderen 36 maanden lang metformine gebruikten, kunnen geen harde uitspraken gedaan worden over de effectiviteit op lange termijn. Dat is het gevolg van het hoge uitvalspercentage (32 procent) in de eerste 18 maanden van de studie, en het feit dat kinderen met obesitas ook binnen studieverband slecht te motiveren zijn om langdurig medicatie te gebruiken.  


Project: An efficacy, safety and pharmacokinetic study on the short-and long-term effects of Metformin in obese children/adolescents
Projectleider: Marja van der Vorst, St. Antonius Ziekenhuis, afdeling kindergeneeskunde 
Programma: Priority Medicines Kinderen
Programma: Goed Gebruik Geneesmiddelen, projectnummer 113201003

Naar boven
Direct naar: NavigatieDirect naar: InhoudDirect naar: Onderkant website