Ga direct naar de inhoud Ga direct naar het hoofdmenu Ga direct naar het zoekveld
 

Publiek-private weerbarstigheid

Publiek-private samenwerking, dat is het toverwoord van de laatste tijd als het gaat om financiering van wetenschappelijk onderzoek en innovaties in de gezondheidszorg. Het klinkt vanzelfsprekend: de krachten bundelen, de middelen bij elkaar leggen en gezamenlijk verantwoordelijkheid dragen voor de financiering van het onderzoeks- (innovatie)programma.  

Algemeen of eigen belang

De praktijk is weerbarstiger dan dit mooie ideaal van samenwerking. Die weerbarstigheid heeft te maken met verschillende factoren, zo leert de ervaring van de afgelopen jaren. De eerste factor is de gerichtheid op het algemene belang versus de gerichtheid op het specifieke belang. Publieke partijen willen dat de bevindingen algemeen toegankelijk zijn en voor iedereen bruikbaar. Iedereen is eigenaar van de uitkomsten. Bedrijven willen graag geld investeren dat hun eigen belang dient, dat ten goede komt aan hun klanten. Zij willen zich kunnen beroepen op hun investering: ‘Dankzij ons is het gelukt om…’

Publieke en private partijen spreken een andere taal

Denken in business cases

Een andere factor is de zogenaamde business case-gedachte. Zit er een goede business case in, is een door private partijen veel gestelde vraag. Wat zij precies bedoelen is niet altijd duidelijk, maar waar het in ieder geval om gaat is hoeveel kunnen zij verdienen en op welke termijn. Vanuit het publieke perspectief gaat het meer om de input: wat willen we weten, onderzoeken of verbeteren? Er zijn uiteraard ideeën over de opbrengsten, maar die zijn zelden in de business case te verantwoorden. Wat ook meespeelt is het verschil in taal: publieke partijen gebruiken meer algemene termen, zij zijn voorzichtiger en omslachtiger, private partijen zijn concreet en direct. Deze verschillen leiden vaak tot misverstanden. Opeens zijn het dan twee werelden die ver uit elkaar liggen.

Goed voor de reputatie

De kunst is om de waardevolle elementen van beide kanten te erkennen en te benutten. Een goede business case in het publieke domein is zeer aan te bevelen. Waarom het voor bedrijven zin heeft om met publieke partijen samen te werken, vroeg ik laatst aan een CEO. Het antwoord: ‘Daarmee verwerven wij legitimiteit, we hechten aan de onafhankelijke beoordeling van het onderzoek, dat komt ons ten goede en het is goed voor onze reputatie.’ Ik had het niet beter kunnen zeggen… Nu het private geld nog.

Pauline Meurs is bestuursvoorzitter van ZonMw en hoogleraar bestuur van de gezondheidszorg aan de Erasmus Universiteit Rotterdam