De zoektocht naar nieuwe antibiotica tegen multiresistente bacteriën heeft een aantal nieuwe, veelbelovende stoffen opgeleverd. Onderzoekers van het Hubrecht Instituut vonden stoffen met antibiotische activiteit, waaronder eentje die actief is tegen ziekenhuisbacterie MRSA.

Antibiotica zijn medicijnen tegen bacteriële infecties, maar steeds meer bacteriën zijn er resistent tegen. Dat heeft wereldwijd grote gevolgen voor de behandelbaarheid van infecties. De ziekenhuisbacterie MRSA (methicilline-resistente Staphylococcus aureus), de ESBL (Enhanced Spectrum Beta-Lactamase)-producerende bacterie en carbapenemase-producerende bacteriën zijn voorbeelden van multiresistente bacteriën: zij zijn ongevoelig voor een groot aantal antibiotica.

Breedspectrum antibiotica

Onder leiding van Jeroen den Hertog richtten onderzoekers van het Hubrecht Instituut zich op de identificatie van nieuwe antibiotica tegen deze bacteriën. De focus lag op het vinden van breedspectrum antibiotica, die werkzaam zijn tegen veel verschillende bacteriën. Op zoek naar nieuwe antibiotica screenden de onderzoekers meer dan tienduizend schimmels uit de collectie van het Westerdijk Fungal Biodiversity Institute op de productie van antibiotica.

Antibiotische werking

In de eerste plaats werd de antibiotische werking bepaald van de stoffen die schimmels zelf niet nodig hebben, de zogenaamde secundaire metabolieten. Ze werden rechtstreeks getest op MRSA-bacteriën en ESBL-producerende bacteriestammen. De schimmelstammen werden geselecteerd en de stoffen met antibiotische activiteit gezuiverd en geïdentificeerd. In een aanvullende aanpak isoleerden onderzoekers van de Universiteit Utrecht onder leiding van Eefjan Breukink ook secundaire metabolieten van schimmels die binden aan een specifieke bacteriële component, Lipide II, een vetachtig molecuul dat een belangrijk aangrijpingspunt is voor antibiotica op bacteriën.

Twee stoffen

De onderzoekers vonden een stof met antibiotische werking tegen de ziekenhuisbacterie MRSA. Omdat deze stof lichaamscellen beschadigt, kunnen wellicht afgeleide stoffen met dezelfde structuur interessant zijn. Ook werd een antibiotische stof gevonden die bindt aan Lipide II. Er werd nog een groot aantal schimmelextracten gevonden met antibiotische activiteit. Sommige daarvan zijn actief tegen zogenaamde Gram-negatieve bacteriën, de veroorzakers van een breed scala aan infecties, waaronder darminfecties. Aan de identificatie van de chemische structuur van deze stoffen wordt nog gewerkt.


Project:Bioprospecting for novel antibiotics
Projectleider: Jeroen den Hertog, Hubrecht Instituut
Programma:Priority Medicines Antimicrobiële Resistentie, projectnummer 205200001

Naar boven
Direct naar: NavigatieDirect naar: InhoudDirect naar: Onderkant website