Welke mutaties liggen ten grondslag aan het ontstaan van kanker? Onderzoekers van het Hubrecht Instituut ontwikkelden een kweekmethode voor mini-organen (organoïden) om het beginstadium van kanker te kunnen bestuderen. Hierbij werden combinaties van veelvoorkomende genetische mutaties ingebracht in gezonde darmorganoïden.

Prostaat- en darmkanker behoren tot de meest voorkomende en dodelijkste vormen van kanker. Onderzoek naar het ontstaan van deze vormen van kanker (en kanker in het algemeen) wordt ernstig belemmerd door het ontbreken van goede nabootsingen in de eerste preklinische fase, waar geen proefpersonen aan te pas komen. Dit is één van de belangrijkste oorzaken van het falen van nieuw ontwikkelde medicijnen in klinische studies bij patiënten.

Mini-orgaantjes

In dit onderzoek ontwikkelden onderzoekers van het Hubrecht Instituut onder leiding van Jarno Drost een kweekmethode voor organoïden ofwel mini-orgaantjes, opgekweekt uit menselijke stamcellen. Ze zijn afkomstig uit gezond prostaatweefsel, uitgezaaid prostaatkankerweefsel en circulerende tumorcellen. Het kweekprotocol kan worden gebruikt voor het bestuderen van het ontstaan van prostaatkanker en het ontwikkelen van nieuwe medicijnen.

Darmkanker

De onderzoekers gebruikten verder dikke-darmorganoïden om de ontwikkeling van darmkanker te bestuderen. Dat kon dankzij CRISPR-Cas, een methode om nauwkeurige veranderingen in het DNA aan te brengen. Combinaties van veelvoorkomende genetische mutaties werden ingebracht in gezonde darmorganoïden. Dit model van de progressie van darmkanker stelt onderzoekers in staat de processen te bestuderen die betrokken zijn bij het ontstaan van kanker.

Vier mutaties genoeg

Uit de data blijkt dat slechts vier mutaties in specifieke genen voldoende zijn om een gezonde cel te transformeren in een uitzaaiende tumorcel. Daarnaast hebben de onderzoekers een methode ontwikkeld om mutatiepatronen in gezonde darmorganoïden aan te wijzen die ten grondslag liggen aan het ontstaan van een tumor. Hiermee kan vastgesteld worden of er sprake is van een genetische aanleg voor kanker. De bevindingen in dit project bieden nieuwe mogelijkheden voor het bestuderen van de genetische veranderingen die bijdragen aan het ontstaan van kanker en de ontwikkeling van nieuwe therapie.
 


Project: Het bestuderen van kanker in stamcelkweken (geen link beschikbaar vanwege bescherming patent)
Projectleider: Jarno Drost, Hubrecht Instituut, groep Clevers (heden Prinses Maxima Centrum voor kinderoncologie)
Programma: Veni 2018, projectnummer 91614138


Naar boven
Direct naar: NavigatieDirect naar: InhoudDirect naar: Onderkant website