Orgaanfibrose is goed te onderzoeken aan de hand van weefselplakjes. Dat constateren onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG). Het door hen ontwikkelde menselijk model maakt veel proefdieronderzoek overbodig.

Aanhoudende orgaanschade, bijvoorbeeld door een infectie, leidt tot fibrose. Hierbij maakt gezond weefsel plaats voor littekenweefsel, waardoor het orgaan steeds minder goed gaat functioneren. Bij 45 procent van alle ziekten met dodelijke afloop is sprake van fibrose. Onderzoek naar dit fenomeen gebeurt vaak met proefdieren, maar dat heeft nog geen goede medicijnen opgeleverd. Het probleem is dat proefdieren te veel verschillen van mensen.

Gezond en fibrotisch weefsel

Onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen ontwikkelden onder leiding van Peter Olinga een humaan model voor fibrose. Ze gebruikten hiervoor plakjes of precision-cut tissue slices (PCTS) van de lever, darm en nier, van zowel gezond als fibrotisch humaan weefsel. Orgaanplakjes kunnen buiten het lichaam (ex vivo) de meeste karakteristieken nabootsen van het hele orgaan binnen het lichaam (in vivo).

Medicijnen testen

De resultaten laten zien dat weefselplakjes van gezonde en fibrotische organen minstens 48 uur vitaal en functioneel blijven in kweek. Tijdens het kweken vertonen de plakjes duidelijke kenmerken van fibrose op gen- en eiwitniveau. Bij gezond weefsel is beginnende fibrose te zien. Die treedt waarschijnlijk op door de schade die ontstaat bij het snijden van plakjes. In de reeds aangetaste plakjes is het eindstadium van fibrose zichtbaar. De fibrose gaat in sommige slices verder tijdens het kweken. Orgaanplakjes zijn daarmee zowel geschikt om de moleculaire processen van fibroseontwikkeling te bestuderen als om potentiĆ«le medicijnen te testen. Door PCTS te implementeren voor fibrose-onderzoek binnen de universiteiten en de farmaceutische industrie kan het aantal benodigde proefdieren drastisch omlaag. 

 

 


Project: Humane ex vivo modellen voor onderzoek naar orgaanfibrose.
Projectleider: Peter Olinga
Rijksuniversiteit Groningen, faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen
Programma Meer Kennis met Minder Dieren, projectnummer 114021010

Naar boven
Direct naar: NavigatieDirect naar: InhoudDirect naar: Onderkant website