Ga direct naar de inhoud Ga direct naar het hoofdmenu Ga direct naar het zoekveld
 

Hoe beïnvloeden onderzoeksfinanciers kwaliteit en relevantie van onderzoek?

21 maart 2017
Wat doen onderzoeksfinanciers aan het verbeteren van de wetenschappelijke kwaliteit en maatschappelijke relevantie van onderzoek? The Lancet publiceerde op 9 maart 2017 over de uitkomsten van een inventarisatie onder elf onderzoeksfinanciers in negen landen, waaronder Nederland.

ZonMw scoorde positief op het betrekken van patiënten in onderzoek. Ook is er waardering voor het beschikbaar stellen van financiële middelen voor het bevorderen van verantwoorde onderzoekspraktijken. Verbeteringen zijn te behalen met het transparanter maken van onderzoeksprotocollen.

Vier aspecten

Het onderzoeksteam, onder leiding van Mona Nasser van Plymouth University Peninsula, bekeek de websites van de elf nationale onderzoeksfinanciers in het Verenigd Koninkrijk, Australië, Canada, de VS, Duitsland, Frankrijk, Nederland, Denemarken en Noorwegen. Ze beoordeelden vier aspecten van ‘Research waste’: zijn patiënten en het bredere publiek betrokken, zijn systematische reviews van bestaande kennis verplicht vóór de start van nieuw onderzoek, is er openbare toegang tot onderzoeksprotocollen van afgerond en lopend onderzoek en  zijn er middelen beschikbaar voor het verbeteren van onderzoekspraktijken

Wetenschappelijke kwaliteit

Sinds een aantal jaar woedt een fundamenteel internationaal debat over het doel, de taak en richting van de wetenschap, waarbij het hele onderzoeksysteem onder de loep wordt genomen. Zo publiceerde The Lancet in 2014 een serie artikelen waarbij meer dan veertig auteurs uit dertien landen waren betrokken. Hierin werden dringende kwesties aan de orde gesteld: de keuze van wetenschappers voor thema’s die lage maatschappelijke prioriteit hebben, de toepassing van verkeerde onderzoeksmethoden en het weglaten uit publicaties van onwelgevallige resultaten.

Uitkomsten

Eén op de tien onderzoeksfinanciers vraagt om verwijzingen naar relevante systematische reviews bij nieuwe onderzoeksaanvragen. Vier van hen eisen systematische reviews om te laten zien dat nieuw klinisch vergelijkend onderzoek nodig is. Er is maar één onderzoeksfinancier die het belang benadrukt van het publiceren van protocollen. Slechts zes van de elf stellen expliciet de eis van publicatie van de volledige onderzoeksrapporten. Geen enkele onderzoeksfinancier heeft een alomvattende strategie om van alle onderzoeksprojecten de volledige datasets toegankelijk te maken.

Meer aandacht

Internationaal letten onderzoeksfinanciers bij het toekennen van subsidies steeds meer op wetenschappelijke kwaliteit én maatschappelijke relevantie. ‘Goed onderzoek kan tegenwoordig niet zonder aandacht voor kwaliteit, maatschappelijke impact, integriteit en efficiency’, zegt Henk Smid, directeur ZonMw. De mate waarin hieraan wordt gewerkt is divers, blijkt uit de inventarisatie van Nasser.