Ga direct naar de inhoud Ga direct naar het hoofdmenu Ga direct naar het zoekveld
 
Sportblessurepreventie met toegankelijke tools

ZonMw-Parel voor Versterk je Enkel

Enkelblessures kosten de maatschappij jaarlijks 187 miljoen euro. Alleen al daarom is effectieve preventie van groot belang. Versterk je Enkel draagt hieraan bij met twee toegankelijke tools. Projectleider Evert Verhagen kreeg daarvoor onlangs een ZonMw-Parel. Zijn collega-onderzoekers geven een toelichting.

Enkelblessures komen veel voor. In veel gevallen – zo’n 480.000 per jaar – gaat het om letsels aan de buitenste enkelbanden, die een grote kans hebben op herhaling. Enkelblessures zijn niet alleen vervelend voor de sporter zelf. De maatschappelijke kosten lopen stevig op. Naar schatting gaat het jaarlijks om 47 miljoen euro aan directe medische kosten en 140 miljoen aan kosten vanwege arbeidsverzuim.

Effectieve tools

‘Uit eerder ZonMw-onderzoek weten we dat een zogeheten neuromusculair trainingsprogramma het risico op herhaald letsel vermindert. Maar alleen als een sporter tenminste driekwart van het programma uitvoert.’ Dat zegt onderzoeker Miriam van Reijen. Voor haar promotie aan het VUmc onderzocht zij de effectiviteit van twee tools die de benodigde therapietrouw moesten vergroten: een ‘uitvouwkaart’ met daarop de oefeningen en een app met korte instructiefilmpjes. ‘De verwachting was dat de app effectiever zou zijn, maar dat blijkt niet het geval. Beide tools – onderdeel van de Versterk je Enkel-interventie – weten de therapietrouw naar ongeveer 75 procent omhoog te brengen.’

‘Mensen vinden de filmpjes in de app leuk en duidelijk’

Volgens Van Reijen kunnen sporters zelf de keuze maken voor een van beide tools of voor een combinatie. Over een lopend kwalitatief onderzoek kan ze nu nog weinig zeggen, maar het is al wel duidelijk dat sporters uiteenlopende redenen hebben voor hun keuze.  ‘Mensen vinden de filmpjes in de app leuk en duidelijk. En de agendafunctie is handig om je aan de oefeningen te helpen herinneren. Wel vinden sommige gebruikers het minder praktisch dat je met de app tijdens het oefenen steeds moet doorklikken naar een volgende instructie. Dat hoeft bij de uitvouwkaart dan weer niet.’

Praktijkveld betrokken 

In het project is een consortium van relevante partners nauw betrokken (zie kader). De samenwerking vormt een goede basis voor de verdere verspreiding in de praktijk, vertelt Ingrid Vriend, als onderzoeker betrokken vanuit VeiligheidNL. Bij VUmc/EMGO+ doet zij promotieonderzoek naar implementatie van effectieve sportblessurepreventie. ‘Het is waardevol en inspirerend om vanaf het begin intensief met het veld samen te werken aan zo’n project en te weten wat er leeft in de praktijk.’

Implementatie snel van start

De strategie voor de implementatie ligt inmiddels klaar. Die gaat van start zodra de resultaten over de effectiviteit op langere termijn beschikbaar zijn, aldus Vriend. Sporters, behandelaars, trainers en coaches kunnen dan terecht op een speciale website. Er komt een poster voor sporthallen en verenigingen.
De consortiumpartners verspreiden de projectresultaten, onder meer via bijscholing van behandelaars, trainers en coaches. En via internet en sociale media worden de tools onder de aandacht van het algemene (sportende) publiek gebracht, zodat ook sporters zonder begeleiding er profijt van hebben. Vriend: Het is mooi dat we met Versterk je Enkel een effectieve interventie hebben. ‘Maar uiteindelijk gaat het erom dat we er zoveel mogelijk sporters mee weten te bereiken.’

Tekst: Marc van Bijsterveldt
Foto: Carola Havers