Ga direct naar de inhoud Ga direct naar het hoofdmenu Ga direct naar het zoekveld
 

‘De overeenkomsten zijn veel groter dan de verschillen’

Veel wetenschappers werken enige tijd in den vreemde. Wat valt ze daar op? Deze keer: Amerikaan Steven Kushner, sinds 2009 hoogleraar neurobiologische psychiatrie aan het Erasmus MC. Eerder werkte hij aan universiteiten in de Verenigde Staten en Canada.

Wat is uw onderzoeksterrein?

‘Mijn lab onderzoekt de neurobiologie van psychiatrische stoornissen. Daarbij focussen we op families waarin stemmings- en psychotische stoornissen veel voorkomen. We nemen DNA af van zoveel familieleden als willen meewerken, met en zonder ziekte. Met een speciale nieuwe techniek kunnen we uit huidcellen stamcellen maken en daaruit weer neuronen. Daardoor kunnen we bestuderen op welk punt de neuronen van een patiënt met een ernstige ziekte afwijken van die van zijn broer of zus. Dat is interessant omdat zij zoveel genen gemeen hebben.’

Hoe bent u in Nederland beland?

‘Ik werkte al samen met mensen van de neurowetenschappen in Rotterdam, vooral Ype Elgersma, wetenschappelijk directeur van het Expertisecentrum ENCORE. Dat maakte de baan die beschikbaar kwam bij het Erasmus MC voor mij heel aantrekkelijk.’

Waarin verschilt de wetenschapsbeoefening in Nederland, Amerika en Canada?

‘De overeenkomsten zijn veel groter dan de verschillen. De biomedische wetenschap is zó internationaal dat een gemiddeld laboratorium in elk van deze landen mensen in dienst heeft vanuit de hele wereld. Je leest elkaars papers, gaat naar internationale conferenties. Het is een internationale baan.
Wat wel verschilt zijn de procedures rond proefdieren. Wij werken met genetisch veranderde muizen. De geest van de wetgeving is in alle drie de landen gelijk; het is balanceren tussen de noodzaak voor proefdiergebruik en het zwaarwegende feit dat de dieren niet zelf kunnen beslissen. Maar de procedures zijn heel anders: hoe je een aanvraag indient en bij wie, hoe je het onderzoek moet monitoren.’

Welke verschillen ziet u buiten de wetenschap?

‘Nederlanders zijn veel langer, ha ha. En het weer in Californië was beter. Maar nee, mensen vragen me dat heel vaak, maar ik zie ook tussen de culturen vooral overeenkomsten. Als er al een verschil is, dan in de balans tussen individuele vrijheden en rechten. In de VS is pas heel recentelijk universele gezondheidszorg erkend als een fundamenteel recht, terwijl dat in Nederland al heel lang zo is. Ik heb hier in vijf jaar ook nauwelijks een dakloze gezien, terwijl in de VS armoede een ernstig probleem is.’

Zien ze u nog terug in de VS?

‘Ik zie nog niet het moment voor me dat ik hier wil vertrekken. We hebben ons hier enorm welkom gevoeld, iedereen was zo aardig. Onze twee kinderen zijn hier ook geboren. Het is echt geweldig geweest.’

Tekst: Krista Kroon
Foto: Marijn van Zanten