Ga direct naar de inhoud Ga direct naar het hoofdmenu Ga direct naar het zoekveld
 

Ritalin heeft langdurig effect op kinderhersenen

4 augustus 2016
Het ADHD-medicijn Ritalin heeft op de hersenen van kinderen een langer aanhoudend effect dan op het volwassen brein. Een week na toediening is de doorbloeding nog steeds verhoogd. Dit blijkt uit onderzoek onder leiding van Liesbeth Reneman en promovenda Anouk Schrantee van het AMC, gepubliceerd in JAMA Psychiatry.

Ritalin (stofnaam methylfenidaat) vermindert symptomen van ADHD door verhoging van het dopamineniveau. Daardoor ervaren mensen meer innerlijke rust en concentratievermogen. Het medicijn werkt kortstondig en moet meermalen per dag worden ingenomen. Anouk Schrantee en Liesbeth Reneman van het AMC onderzochten of het middel ook langer aanhoudende effecten heeft op de hersenen van kinderen en volwassenen. Ze bekeken de doorbloeding, een indirecte maat voor een langduriger verandering in de concentratie van dopamine.

Langdurige verandering

In het onderzoek participeerden ongeveer vijftig kinderen van 10 tot 12 jaar oud en vijftig volwassen van 23 tot 40 jaar. De helft van de kinderen en de helft van de volwassenen kreeg vier maanden lang Ritalin, de andere helft een placebo. De proefpersonen ondergingen een MRI-hersenscan bij aanvang en een week na afloop van de kuur. ‘Het lichaam breekt Ritalin binnen een dag af, dus als we na een week verschil vinden, duidt dat op een langdurige verandering’, legt Reneman uit.

Andere uitwerking

Uit de hersenscans bleek een verhoogde doorbloeding bij de kinderen die Ritalin hadden gekregen. Dit effect was er niet bij de volwassen Ritalin-slikkers en bij de kinderen die een placebo hadden ingenomen. ‘Dit eerste onderzoek leert dat medicijnen in kinderen andere uitwerkingen kunnen hebben dan in volwassenen, omdat de hersenen nog in ontwikkeling zijn’, zegt Reneman. ‘Ritalin wordt vaak voorgeschreven aan kinderen, terwijl de effecten op het dopaminesysteem in de hersenen vooral zijn onderzocht in volwassen proefdieren en mensen, bij wie het brein grotendeels is uitontwikkeld.’  

Goed afwegen

De onderzoeksters vinden niet dat artsen geen methylfenidaat meer zouden moeten voorschrijven aan kinderen. Wel zegt Reneman: ‘Het gebruik bij kinderen moet goed worden afgewogen tot er meer bekend is over de consequenties op de lange termijn. Het middel zou alleen moeten worden voorgeschreven aan kinderen die daadwerkelijk ADHD hebben en hiervan aanzienlijke hinder ondervinden.’

Samenwerking

De AMC-studie vond plaats in samenwerking met het centrum voor kinder- en jeugdpsychiatrie Triversum en de ggz-organisatie PsyQ. ZonMw verleende subsidie vanuit het programma Priority Medicines for Children.