Ga direct naar de inhoud Ga direct naar het hoofdmenu Ga direct naar het zoekveld
 

Een decennium ZonMw

Een kleine tien jaar geleden kwamen Pauline Meurs en Henk Smid bij mij langs in het AMC, waar ik werkte als internist en hoofd van de afdeling inwendige geneeskunde. Henk Smid kende ik vanuit verschillende rollen die ik de jaren daarvoor had vervuld in commissies van ZonMw. Pauline Meurs had ik nog nooit ontmoet, maar haar roem was haar vooruit gesneld: een scherp denkende duizendpoot die actief was op vele terreinen in de gezondheidszorg en het gezondheidszorgonderzoek. Toen duidelijk werd dat ze mij kwamen vragen of ik lid wilde worden van het bestuur van ZonMw als vicevoorzitter hoefde ik niet lang na te denken; dat leek mij een eervolle en uitdagende functie.

Enorme omvang

In alle eerlijkheid moest ik mij de weken daarop wel een beetje meer verdiepen in ZonMw en daarbij viel ik van de ene verbazing in de andere. Ik kende de organisatie vooral als biomedisch en klinisch onderzoeker en had ervaring met het aanvragen en beoordelen van onderzoeksbeurzen op dat terrein. Maar ik had me nooit zo gerealiseerd dat ZonMw veel meer is dan dat. De enorme omvang van het gezondheidszorgonderzoek en het stimuleren van innovaties op het gebied van gezondheidszorg in Nederland waren voor mij een grote eyeopener en ik vond het heel erg spannend en boeiend daarmee te maken te krijgen.

We concurreren in Nederland met de grote centra zoals Harvard

In het ZonMw-bestuur trof ik een geëngageerde en positief gestemde groep onderzoekers, gezondheidszorgwerkers, ervaringsdeskundigen en andere experts. En hoe divers die groep ook was samengesteld, vanaf het eerste moment was het mij duidelijk dat het gezamenlijke hoofdmotief van deze mensen was om biomedisch en gezondheidszorgonderzoek in de volle breedte te steunen, te stimuleren en te vernieuwen.

Integratie

Maar behalve dat was er nog een interessante dimensie die mij voor ZonMw deed vallen. Veel meer dan in andere sectoren bood de unieke positie van ZonMw als financier van zowel ‘hard’ biomedisch onderzoek als het meer ‘softe’ gezondheidszorgonderzoek een vehikel om juist de integratie van al die soorten onderzoek en vernieuwing mogelijk te maken. Het medisch onderzoek in Nederland staat er al jaren heel goed voor en wordt internationaal hoog aangeschreven. Dat komt denk ik vooral doordat we in staat zijn fundamentele research makkelijk te vertalen naar patiëntgebonden toepassingen, en de implementatie en organisatie daarvan in de kliniek en de populatie. En vice versa: waarnemingen bij groepen in de bevolking kunnen snel worden terugvertaald naar goede onderzoeksvragen die soms met basale onderzoekstechnieken zijn te beantwoorden. Daarmee concurreren we in Nederland met de grote centra zoals Harvard of Cambridge, met een fractie van hun budget.

Verbinding verstevigen

ZonMw is ideaal gepositioneerd om dat translationele onderzoek ten volle te steunen. Ik denk dat we de afgelopen tien jaar ons best hebben gedaan om deze positie te koesteren en steeds verder te ontwikkelen. In feite – en misschien een tikje chauvinistisch – denk ik dat ZonMw daarmee mede de template heeft gevormd voor de huidige reorganisatie van NWO. Daarom hoeft ZonMw ook helemaal niet bang te zijn dat de nieuwe NWO-organisatie voor haar een bedreiging zal vormen. Integendeel: het biedt juist kansen om de verbinding tussen wetenschap, toepassing en praktijk verder te verstevigen.

Nieuwe mensen

Na tien jaar is het tijd om het stokje aan anderen over te dragen. Het laatste jaar heb ik, na het vertrek van Pauline Meurs naar de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving, een tijdje waarnemend voorzitter mogen zijn. Dat maakt het afscheid nemen van ZonMw nog moeilijker, maar plaatsmaken voor nieuwe mensen, nieuwe gedachten en nieuwe inspiratie is altijd goed. Ik ben erg blij en trots dat Jeroen Geurts, briljant onderzoeker, wetenschapsfilosoof, alleskunner en ideeënfontein, onze nieuwe ZonMw-voorzitter zal zijn en tevens ons domein in de raad van bestuur van NWO zal vertegenwoordigen. Het heeft er alle schijn van dat de volgende tien jaar voor ZonMw minstens zo stralend zullen zijn als de afgelopen periode. 

Marcel Levi is scheidend vicevoorzitter van ZonMw en AMC-bestuursvoorzitter. Per 1 januari 2017 wordt hij bestuursvoorzitter van het University College London Hospitals in Londen.

Foto: Marijn van Zanten