Ga direct naar de inhoud Ga direct naar het hoofdmenu Ga direct naar het zoekveld
 

Afvalverwerking verbeteren bij hersenziektes

Neurodegeneratieve ziektes zoals Alzheimer, Parkinson en Huntington worden veroorzaakt door ophopende en klonterende eiwitfragmenten. In dit onderzoek is gezocht naar proteases. Dit zijn enzymen die deze eiwitten af kunnen breken. Bij de ziekte van Huntington bleek - in tegenstelling tot wat werd gedacht - het proteasoom goed in staat is om de gemuteerde eiwitten efficiënt af te breken, en geen hinder ondervond van de klonteringen. Hierbij wordt het proteasoom
geholpen door twee ‘chaperones’ die het klonteren vertragen en daarmee afbraak faciliteren.

Bij Alzheimer werd een protease geïdentificeerd dat cruciaal is om het klonterende eiwitfragment (amyloid) af te breken. Het feit dat de activiteit van dit enzym reeds afneemt bij patiënten tien tot vijftien jaar voordat de ziekte zich openbaart biedt een goede kans om de activiteit van het enzym te gebruiken voor diagnose, maar nog belangrijker, ook voor mogelijke therapie.

Resultaten

Het onderzoek heeft aangetoond dat het proteasoom gedurende de progressie van de ziekte van Huntington actief blijft en niet verstrikt raakt in de aggregaten. Geholpen door ‘chaperones’ die het mutante huntingtin eiwit oplosbaar houden is het proteasoom in staat om het eiwit effectief af te breken, mits het herkend wordt. Die herkenning blijkt nog een probleem te zijn dat nu geprobeerd wordt aan te pakken. Proteases als het proteasoom blijken cruciaal om deze aggregerende eiwitten op te ruimen. Zo kon ook bij Alzheimer de essentiële protease geïdentificeerd worden die het eiwitfragment (amyloid peptide) kan afbreken. De expressie van deze protease vermindert echter al tien jaar voordat de ziekte zich openbaart, waarmee een potentieel aangrijppunt is gevonden voor therapeutische toepassingen.

projectleider: prof. dr. E.A.J. Reit