Ga direct naar de inhoud Ga direct naar het hoofdmenu Ga direct naar het zoekveld
 

Steun bij zelfmanagement vraagt individuele aanpak

2 maart 2016
Ondersteuning van zelfmanagement bij chronische ziekten leidt tot een betere gezondheid en een kleine daling van het zorggebruik. Om dit effect te vergroten zijn interventies op maat nodig. Dat staat in het kennisoverzicht ‘Zelfmanagement door mensen met chronische ziekten’, gemaakt in opdracht van ZonMw.

Steun bij het omgaan met de ziekte leidt tot een betere gezondheid van mensen met astma, COPD, diabetes en hart- en vaatziekten. Daardoor hebben zij ook iets minder zorg nodig, staat in het kennisoverzicht Zelfmanagement door mensen met chronische ziekten. Naar schatting 5,3 miljoen Nederlanders hebben een chronische ziekte. Zelfmanagement betekent dat patiënten zoveel mogelijk grip krijgen op hun aandoening. Bijvoorbeeld door medicijnen te nemen en gezond te leven, met hun zorgverlener te bekijken welke behandeling bij ze past, en te leren omgaan met de beperkingen die de ziekte oplegt. 

Effectiviteit onderbouwd

NIVEL, het RIVM, CBOimpact en TNO voerden het onderzoek uit. Zij hebben een meta-review gemaakt van internationaal en Nederlands onderzoek naar zelfmanagement bij chronische ziekte. Daarmee is nu voor het eerst de effectiviteit van zelfmanagement gedegen onderbouwd. 

Persoonsgerichte aanpak

De gevonden effecten zijn meestal klein tot matig en treden niet op bij alle mensen die een bepaalde vorm van ondersteuning krijgen. De onderzoekers concluderen dat meer effect mogelijk is als de ondersteuning bij zelfmanagement meer ‘op maat’ wordt. Ze moet deel uitmaken van een persoonsgerichte zorgaanpak waarbij zorgverleners niet alleen volgens het protocol werken.

Meer onderzoek nodig

De kennisinventarisatie laat ook zien dat er nog veel onbekend is, bijvoorbeeld over zelfmanagement door ouderen. Voor een persoonsgerichte aanpak is onderzoek nodig naar patiëntkenmerken die van invloed zijn op motivatie, voorkeuren en mogelijkheden. Ook moet er inzicht komen in de kosteneffectiviteit van ondersteuning bij zelfmanagement om dit structureel te kunnen inbedden in de Nederlandse zorg.  

Samenwerkende organisaties

De opdrachtgever van het rapport is ZonMw. De onderzoekers van NIVEL, het RIVM, CBOimpact en TNO hebben samengewerkt met de coöperatie Zelfzorg Ondersteund!