Ga direct naar de inhoud Ga direct naar het hoofdmenu Ga direct naar het zoekveld
 

Longkwab afsluiten geeft patiënt lucht

Voor COPD-patiënten met ernstig longemfyseem was er maar één echt effectieve behandelmethode: een longverkleining. Longarts Dirk-Jan Slebos ontdekte een minder zware behandeling, namelijk afsluiting van de beschadigde longdelen met een ventiel.

COPD is een verzamelnaam van diverse chronische longklachten, zoals chronische bronchitis, luchtweginfecties en longemfyseem. Bij longemfyseem zijn de longen soms twee keer zo groot als gebruikelijk, waardoor er nauwelijks lucht in en uit kan. ‘Een longverkleining helpt, maar lang niet alle patiënten zijn fit genoeg voor deze zware operatie’, vertelt Dirk-Jan Slebos, longarts bij het UMCG. ‘Het plaatsen van een ventiel kan in drie kwartier onder narcose gebeuren, zonder te opereren en de patiënt kan na 4 à 5 dagen weer naar huis. Deze behandeling is echter alleen zinvol als de afzonderlijke longkwabben afgesloten kunnen worden.’

Luchtdicht afsluiten

De behandeling bestaat uit een kijkoperatie, waarin de longarts een dun slangetje in de luchtwegen brengt. De longen bestaan uit vijf losse kwabben, links twee en rechts drie. Slebos: ‘Tijdens dit kijkonderzoek wordt bepaald of de slechtste longkwab “luchtdicht” afgesloten kan worden. Als dat kan, wordt het ventiel direct geplaatst. Aan het operatief verwijderen van beschadigde longdelen zijn veel meer risico’s verbonden: een hoger sterftecijfer, meer bijwerkingen, zoals een blijvende klaplong of het moeten beademen van de patiënt, en de patiënt moet meestal een week of twee in het ziekenhuis verblijven.’

Schermafbeelding van een video
Bekijk de video van het plaatsen van een ventiel op YouTube

Succesvol bij emfyseem

Vijftien jaar geleden werd dit idee in Engeland ontwikkeld en doorverkocht aan een Amerikaans bedrijf. Tien jaar later werden de eerste resultaten van een groot onderzoek bekend, waaruit bleek dat de meeste mensen geen verschil merkten na de plaatsing van het ventiel. Maar een kwart van de patiënten reageerde heel goed. De belangrijkste winst van het onderzoek van Slebos is dat nu duidelijk is voor wie de behandeling werkt: patiënten bij wie de afzonderlijke longkwabben afsluitbaar zijn.

Opname in zorgpakket

Slebos: ‘We werken hard om deze behandeling in het basispakket opgenomen te krijgen en hebben goede hoop dat dat dit jaar lukt. In Nederland is er helaas weinig ruimte voor investeringen in innovatie en nieuwe ontwikkelingen, terwijl dat meestal net dat extra zetje is dat onderzoek nodig heeft. Vaak worden veelbelovende resultaten daardoor niet snel in praktijk gebracht. Drie tot vijf jaar later leeft nog maar de helft van deze patiëntengroep. Voor velen komt de opname in het zorgpakket te laat. We weten al een aantal jaren dat de behandeling goed werkt, maar toch kunnen we er in de tussentijd niet op inzetten. Dat is heel pijnlijk.’

Tekst: Dionne Boekestijn
Foto in header: Henk Veenstra