Ga direct naar de inhoud Ga direct naar het hoofdmenu Ga direct naar het zoekveld
 
Langer thuis wonen dankzij sterk informeel netwerk

ZonMw-Parel voor Even Buurten

Met hulp van buren en vrijwilligers kunnen ouderen langer zelfstandig thuis wonen. Het project Even Buurten brengt die sociale hulptroepen succesvol op de been. Op 10 november kreeg het project een Parel van ZonMw. 

Even Buurten helpt ouderen boven de 70 jaar om langer zelfstandig te blijven wonen in hun eigen buurt. Zij lopen in het dagelijks leven soms tegen problemen aan die ze zelf niet kunnen oplossen. Zoals gezondheidsklachten, psychische problemen of gevoelens van eenzaamheid. Met een beetje ondersteuning van de mensen om hen heen – het informele netwerk – kunnen zij toch nog goed functioneren. 

Sleutelfiguren en vrijwilligers

In Even Buurten is een belangrijke rol weggelegd voor ‘sleutelfiguren’: mensen in de buurt die veel contact hebben met ouderen, zoals de buren, een actieve buurtbewoner, de huismeester of de visboer. Zij kunnen met signalen van problemen terecht bij de ‘spil’, een professional die de wijk goed kent en overzicht heeft over het lokale zorg- en welzijnsaanbod. De spil kijkt welke laagdrempelige oplossing het informele netwerk kan bieden en zoekt daar een buurtbewoner bij. Die helpt de oudere door haar of hem bijvoorbeeld naar de dokter te brengen, een boodschap te doen of samen een kop koffie te drinken. Zo nodig verwijst de spil de oudere naar een professionele zorgverlener, zoals de huisarts of wijkverpleegkundige.

Uitgaan van het positieve

De gemeente Rotterdam voerde het project uit, met financiering vanuit het Nationaal Programma Ouderenzorg van ZonMw. Onderzoek van de Erasmus Universiteit Rotterdam laat zien dat de spillen erg tevreden zijn over hun werkzaamheden. ‘Ouderen zijn er echt mee geholpen’, zegt Brigitte Kruik, ruim twee jaar spil in Rotterdam. ‘We leren ze uit te gaan van het positieve: wat kan ik – met een beetje ondersteuning – nog wél?’

‘Ouderen hebben vooral behoefte aan sociale contacten en praktische hulp’

Ook andere zorgprofessionals zijn enthousiast en ervaren de samenwerking met de spillen als positief. Ten slotte blijkt dat het werk van de spil ook van belang is voor het welzijn van ouderen. Zij vinden Even Buurten een goed initiatief. Ze hebben vooral behoefte aan sociale contacten en hulp bij praktische zaken, zoals boodschappen of het aanvragen van toeslagen. Het lukt in ongeveer driekwart van de gevallen om deskundige vrijwilligers of informele hulpverleners in te zetten. 

Ingebed in wijkteams 

Inmiddels maakt Even Buurten structureel onderdeel uit van de werkwijze van twaalf Rotterdamse wijkteams. In nog dertig andere wijken wordt onderzocht hoe de methodiek toegepast kan worden. Ook in Groningen en Zeeland lopen projecten volgens de Even Buurten-aanpak. De Hogeschool Rotterdam heeft een opleidingsprogramma ontwikkeld voor toekomstige spillen, die ook vertaald is naar een minor Social Work. Voor bestuurders en beleidsmakers die interesse hebben in de aanpak is er een toolbox. Deze omvat onder meer de werkwijze, organisatiemodellen en financieringsmogelijkheden.

Tekst: Esther Rikkengaa
Foto: Marijn van Zanten