Ga direct naar de inhoud Ga direct naar het hoofdmenu Ga direct naar het zoekveld
 

Tranen en tissues

‘Daar zit je dan. Achter een vreemd bureau. Wachtend op de hulp en ondersteuning van die onbekende medewerker van de gemeente. Een medewerker met regels en wetten in het achterhoofd, met voor zich een mens op zoek: hoe kom ik (weer) aan het werk?’

Als wethouder maakte ik regelmatig intense gesprekken mee tussen medewerkers van de sociale dienst en werkzoekenden. Ongetwijfeld zullen veel gesprekken standaard zijn, maar toch. Elk mens is uniek en dus elk zoekproces naar werk ook. En dat zoeken naar werk is vaak geen geïsoleerde zaak. ‘Zit ik wel goed in mijn vel? Wat gebeurt er met mijn onder water staande hypotheek? Is mijn partner nu plots de kostwinner? Help, ik heb een sollicitatieplicht! Maar ik kan dat toch niet? Die onzekerheid!’ 

Werkzame mechanismen

Tranen en tissues zijn vaak wezenlijke bestanddelen van deze gesprekken en het zoekproces. Tijdens een traject gaat de klantmanager met al die vragen om. Medewerkers zijn getraind en gemotiveerd. Maar wat zijn nu werkzame mechanismen in wat zij doen? Meer maatwerk en de kennis die daarvoor nodig is, vraagt om een sterke kennisontwikkeling en kennisevaluatiecultuur bij gemeenten.

Matchmaking nodig

Het programma Vakkundig aan het werk investeert in die kennis, en daarvoor investeert het in relaties. Op het lokale en regionale niveau is matchmaking hard nodig. Het leggen van verbindingen tussen de eigen werelden van beleid, onderzoek en praktijk. Met eigen snelheden, gewoonten en talen als grote barrières. 

‘Als je wilt investeren, wil je leren’ 

Ik wil gemeenten oproepen: pak de kans, nu alle decentralisaties plaatsvinden, om daadwerkelijk tot een integrale aanpak te komen. Een aanpak van welzijn, gezondheid en werk tegelijk. Alles draait om meedoen in de samenleving; in het gezin, in de straat en de woonplaats. Bied perspectief op participatie. Aan de keukentafel en aan het bureau bij de sociale dienst. Maar om verbindingen te leggen binnen de verkokerde praktijk heb je de koppeling met onderzoek nodig. Als je wilt investeren, wil je leren. 

Perspectief bewoner en klant

Tijdens de startbijeenkomst van het nieuwe programma op 11 november 2015 zei een inleider: ‘Als een klantmanager in staat is een goed gesprek te voeren met een cliënt, waarom zou hij dat niet kunnen met een onderzoeker?’ Dat slaat de spijker op zijn kop. Praat! Wees nieuwsgierig. Ontmoet. Verleid de bestuurder, de klantmanager en de onderzoekers om elkaar aan te vullen op kennis en ervaring. Als onderdeel van hun dagelijks werk. In het perspectief van die bewoner en klant. Een kennisinfrastructuur ten dienste van Marianne, Omar of Petra. Die inwoner uit Amersfoort, Katwijk of Hoorn. 

Landelijk samenwerkingsverband

Wat een uitdaging en kans ligt er met dit programma. Ook voor ZonMw om zich nog meer te verbinden met de beweging in het sociale domein en de partners die daarvoor aan zet zijn. Neem alleen al het landelijke samenwerkingsverband van ZonMw met twee ministeries (Sociale Zaken en Werkgelegenheid en Volksgezondheid, Welzijn en Sport), de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, de vereniging van managers van sociale diensten Divosa en het UWV. Ze jagen landelijk de beweging aan die investeert in 393 gemeenten, 35 arbeidsmarktregio’s en 616.542 werkzoekenden. Lokale bestuurders, onderzoekers en praktijkmensen: laat je inspireren door die tranen en tissues.

Cees van Eijk is voorzitter van de programmacommissie Vakkundig aan het Werk.
Foto: Bram Petraeus - Hollandse Hoogte