Ga direct naar de inhoud Ga direct naar het hoofdmenu Ga direct naar het zoekveld
 
Multidisciplinair overleg om acties af te stemmen

Kindvriendelijke aanpak van mishandeling

In de strijd tegen kindermishandeling zijn veel partijen binnen en buiten de zorg betrokken. In de Haarlemse regio werken zij samen in het Multidisciplinair Centrum Kindermishandeling Kennemerland. Zo’n multidisciplinaire aanpak werkt goed, is gebleken uit onderzoek. 

‘We hebben een nieuwe zaak vanmiddag’, kondigt Yna Pothoven aan. De procesregisseur bij advies- en meldpunt Veilig Thuis zit het casusoverleg voor van het Multidisciplinair Centrum Kindermishandeling Kennemerland (MDC-K). Een systeemtherapeut van Palier, instelling voor forensische en intensieve zorg, is als gast uitgenodigd voor overleg. Zijn cliënt Sander heeft tijdens een ruzie met zijn vriendin Jacky gedreigd hun kind iets aan te doen. Beide ouders hebben kinderen uit eerdere relaties. ‘Ik kom hier voor jullie advies: hoe zorgen we dat het kind veilig is?’, zegt de therapeut. 

Gecompliceerde gezinssituatie

Ook de vertegenwoordigster van MEE, die de zaak heeft ingebracht, wil graag advies over de veiligheid van het kind. Vanwege haar licht verstandelijke beperking is de moeder een cliënt van MEE. Tijdens het vragenrondje wordt de gecompliceerde gezinssituatie geschetst, waarbij het getekende genogram – schets van het familiesysteem – geen overbodige luxe is. ‘We hebben geconcludeerd dat vader en moeder niet kunnen samenwonen; dat staat ook in het veiligheidsplan voor het kind’, vertelt ze. ‘Jacky weet dat ze Sander niet moet binnenlaten. Het probleem: ze vindt hem zielig.’

Gezinsbegeleiding nodig

De kinderarts van het Kennemer Gasthuis geeft haar mening over de gezondheid van het kind; de Jeugd- en Gezinsbescherming en het Kinder- en Jeugdtraumacentrum vertellen over hun ervaringen met de andere kinderen van beide ouders. De veiligheid van het betreffende kind schat iedereen hetzelfde in: als de ouders samen zijn, geldt de laagste score. De vader mag dus in geen geval bij moeder en kind langskomen. ‘Voorlopig kan de moeder de zorg wel aan, maar dit gezin gaat het op eigen kracht niet redden’, stelt de hulpverlener van MEE. ‘Ik denk dat jarenlange gezinsbegeleiding nodig is.’ Als zich opnieuw een incident voordoet, moet de gang naar de Raad voor de Kinderbescherming worden gemaakt, vinden de aanwezigen.

Doorbraak

Al sinds 2011 houdt het MDC-K in Kennemerland een casusoverleg met instanties die betrokken zijn bij de aanpak van kindermishandeling. Dat zijn partners uit de zorg, de medische sector en de justitiële sector (zie kader). Het ambitieuze doel: een doorbraak tot stand brengen in de aanpak van kindermishandeling, door alle betrokkenen hun hulp op elkaar te laten afstemmen. Een casus wordt gevolgd vanaf de eerste melding totdat de veiligheid gewaarborgd is.

‘We merken nu al dat we zaken onderling veel makkelijker afstemmen’

Een ander deel van het casusoverleg is gewijd aan langer lopende of terugkomzaken. Dat gebeurt aan de hand van online dossiers, die alle deelnemers altijd kunnen inzien en bijwerken. Nadat een zaak is afgesloten, wordt een kind nog anderhalf jaar gevolgd. Zoals Sabine: haar zaak werd een half jaar geleden afgesloten. ‘Ik hoor van de casemanager dat het goed gaat’, vertelt de gedragsdeskundige van de Jeugd- en Gezinsbescherming. ‘Ze heeft van de hulp geprofiteerd en haar vertrouwen is terug.’ Als blijkt dat niemand zorgmeldingen heeft over dit meisje, wordt besloten dat er alleen volgend jaar nog een laatste check zal zijn. Bij een andere casus kondigt voorzitter Pothoven aan dat de ouders van het kind volgende week zullen meekomen. Dat is spannend en kost extra tijd, maar het MDC-K streeft ernaar om ouders en familieleden zoveel mogelijk te betrekken.

Kindvriendelijke plek

Nu vindt het casusoverleg nog plaats bij Veilig Thuis, maar vanaf juni heeft het MDC-K een eigen locatie. In deze nieuwe locatie in het Spaarne Ziekenhuis zal iedere dag een kernteam van 7 mensen aanwezig zijn voor crisiszaken. De instellingen regelen het zo dat hun medewerkers daar ook hun reguliere werk kunnen doen. Hier kan ook al het onderzoek rondom het kind plaatsvinden, zoals de risicotaxatie, medisch-forensische en psychodiagnostiek en kindvriendelijk studioverhoor door de politie. Projectleider Janet van Bavel vindt een aparte MDC-K-locatie van grote toegevoegde waarde. ‘Voortaan kan een kind dat mishandeling heeft meegemaakt voor alle onderzoek op één plek terecht. Zo voorkom je dat het kind steeds hetzelfde verhaal opnieuw moet vertellen en van hot naar her wordt gesleept; politiebureau, ziekenhuis, Kinder- en Jeugdtraumacentrum, enzovoorts. We hebben een objectieve, kindvriendelijke omgeving nodig.’

Versnippering tegengaan

Het multidisciplinair casusoverleg is het antwoord op de versnippering in de jeugdzorg, aldus Van Bavel. ‘We merken nu al dat we zaken onderling veel makkelijker afstemmen. In het begin hebben we veel tijd besteed aan het begrijpen van elkaars werkprocessen, vakjargon en wettelijke verplichtingen. Nu zitten we in de fase waarin we dubbele handelingen in het proces proberen te schrappen. Als we straks gewoon even bij elkaar binnen kunnen lopen, wordt de communicatie nog soepeler.’ 

Meerwaarde tonen

Vanaf het begin zullen de resultaten worden gemonitord. ‘We willen natuurlijk weten of we met een eigen locatie nog doelmatiger en sneller zijn en of we kwalitatief nóg beter werk leveren dan met enkel een wekelijks casusoverleg’, licht Van Bavel toe. Dat onderzoek wordt gedaan vanuit de Academische Werkplaats Kindermishandeling, waarvan zij ook projectleider is, in samenwerking met het Verwey-Jonker Instituut. ‘Wij zijn de eerste in Nederland die zo werken. Dan wil je natuurlijk graag een meerwaarde kunnen laten zien.’

Tekst: Annette Wiesman
Foto: Shutterstock - Anna Jurkovska